Sát vách Hà Nội, một "sân bay 5 sao" top 10 TG được đầu tư hơn 196.000 tỷ, thời gian hoạt động 70 năm

Đây là dự án xây dựng Cảng hàng không quốc tế Gia Bình (sân bay quốc tế Gia Bình).

Theo đó, sáng nay (14/11), trong chương trình nghị sự Kỳ họp thứ 10, Quốc hội nghe báo cáo về chủ trương đầu tư Dự án xây dựng Cảng hàng không quốc tế Gia Bình (tại tỉnh Bắc Ninh ).

Trình bày Tờ trình về chủ trương đầu tư Dự án xây dựng Cảng hàng không quốc tế Gia Bình, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh cho biết, đây là dự án có vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy cực tăng trưởng mới ở phía Đông Hà Nội. Hơn nữa, dự án sân bay mới nhằm đáp ứng nhu cầu vận chuyển hàng không ngày càng tăng của vùng kinh tế trọng điểm phía Bắc; cũng như giảm tải, hỗ trợ cho Cảng HKQT Nội Bài đang quá tải nhưng chưa thể đầu tư mở rộng, nâng công suất.

Đặc biệt, theo Bộ trưởng, dự án này cũng là một trong các công trình hạ tầng được lựa chọn đưa vào khai thác, vận hành để phục vụ Hội nghị Cấp cao APEC 2027.

"Cảng hàng không quốc tế Gia Bình có ý nghĩa đặc biệt trong đảm bảo an ninh quốc phòng và phục vụ các sự kiện đối ngoại của Nhà nước, đặc biệt là Hội nghị cấp cao APEC 2027", Bộ trưởng Trần Hồng Minh nhấn mạnh.

Chi tiết phương án đầu tư sân bay quốc tế Gia Bình

Để đáp ứng yêu cầu nêu trên, theo Bộ trưởng Bộ Xây dựng, việc đầu tư dự án cần phù hợp với Quy hoạch tổng thể quốc gia thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050; Quy hoạch tổng thể phát triển hệ thống cảng hàng không, sân bay toàn quốc thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050; Quy hoạch Cảng HKQT Gia Bình thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050; Quy hoạch tỉnh Bắc Ninh thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050.

Theo đó, mục tiêu đặt ra là đầu tư xây dựng Cảng HKQT Gia Bình theo các chuẩn mực quốc tế, trở thành cảng hàng không thông minh, xanh, bền vững, thế hệ mới đẳng cấp quốc tế, đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội, phục vụ khai thác lưỡng dụng đảm bảo hoạt động an ninh - quốc phòng và các sự kiện đối ngoại quan trọng, trong đó có Hội nghị Cấp cao APEC năm 2027.

Đặc biệt, đây cũng là sân bay hướng tới đạt tiêu chuẩn dịch vụ cảng hàng không quốc tế 5 sao, thuộc nhóm 10 cảng hàng không 5 sao hàng đầu thế giới theo tiêu chí của Skytrax và nằm trong nhóm sân bay có trải nghiệm hành khách xuất sắc (AQS) theo đánh giá của Hội đồng sân bay quốc tế (ACI).

Mặt khác, sân bay quốc tế Gia Bình hướng tới là cửa ngõ hàng không của miền Bắc, là cảng hàng không trung chuyển hành khách, hàng hóa và cơ sở bảo dưỡng, sửa chữa, đại tu máy bay (MRO) của khu vực Châu Á - Thái Bình Dương.

Theo quy hoạch, dự kiến, Cảng HKQT Gia Bình được đầu tư với quy mô cấp 4F theo tiêu chuẩn của Tổ chức Hàng không dân dụng Quốc tế (ICAO). Dự án đáp ứng nhu cầu khai thác khoảng 30 triệu hành khách/năm và 1,6 triệu tấn hàng hóa/năm giai đoạn đến năm 2030; khoảng 50 triệu hành khách/năm và 2,5 triệu tấn hàng hóa/năm tầm nhìn đến năm 2050.

Dự kiến, dự án này sử dụng khoảng hơn 1.800 ha đất, bao gồm gần 125 ha đất an ninh, hơn 327 ha đất công cộng, hơn 169 ha đất ở' ảnh hưởng đến khoảng 7.100 hộ gia đình (trong đó dự kiến tái định cư khoảng 5.800 hộ) và 118 tổ chức.

Tổng vốn đầu tư cho sân bay quốc tế Gia Bình là khoảng 196.378 tỷ đồng. Trong đó, giai đoạn 1 khoảng 141.236 tỷ đồng, giai đoạn 2 khoảng 55.142 tỷ đồng. Dự án sẽ được đầu tư bằng nguồn vốn của nhà đầu tư, bao gồm vốn chủ sở hữu và vốn huy động hợp pháp.

Bộ trưởng Bộ Xây dựng cũng cho biết, thời gian hoạt động của dự án là 70 năm, từ năm 2025 - 2095.

Chính phủ kiến nghị Quốc hội xem xét chấp thuận chủ trương đầu tư dự án xây dựng Cảng hàng không quốc tế Gia Bình cũng như chính sách đặc biệt hỗ trợ đầu tư dự án. Bên cạnh đó, đánh giá tính khả thi đáp ứng tiến độ phục vụ APEC năm 2027, nghiên cứu kỹ cơ chế, chính sách đặc biệt di dời di tích lịch sử, văn hóa phục vụ dự án.

Cần giám sát định kỳ 5 năm/lần để cập nhật doanh thu, lợi nhuận của sân bay mới

Thẩm tra nội dung này, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội Phan Văn Mãi cho biết, Ủy ban Kinh tế và Tài chính nhất trí với sự cần thiết đầu tư dự án, với những lý do đã nêu tại Tờ trình của Chính phủ.

Tuy nhiên, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội đề nghị làm rõ tính khả thi và tương thích về kỹ thuật của mô hình khai thác "sân bay kép", "đa trung tâm hàng không" của vùng Thủ đô, nhất là trong việc phân bổ lưu lượng hành khách, hàng hóa và quản lý vùng trời bay, nhằm bảo đảm an toàn, hiệu quả và tính đồng bộ trong khai thác.

Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội cũng đề nghị lượng hóa rõ các mục tiêu của dự án, xác định lộ trình và tính khả thi; bổ sung đánh giá về địa chất, thủy văn, thoát nước, tác động đến sông Ngụ và làm rõ phương án đầu tư hệ thống giao thông kết nối đa phương thức đồng bộ với tiến độ hoàn thành dự án.

Đồng thời, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội đề nghị đánh giá tính khả thi trong việc hoàn thành dự án để đáp ứng tiến độ phục vụ APEC năm 2027, trong bối cảnh còn nhiều vướng mắc về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và điều kiện địa chất phức tạp. Bên cạnh đó, cần có phương án đào tạo, chuyển đổi nghề, tạo việc làm cho người dân bị ảnh hưởng và giải pháp bảo đảm an ninh lương thực khi thực hiện thu hồi diện tích lớn đất lúa 2 vụ…

Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội cũng đề nghị phân tích cơ sở xác định thời gian hoạt động của dự án là 70 năm. Đồng thời, cần xác định dựa trên thời gian thu hồi vốn thực tế và quy định giám sát định kỳ 5 năm/lần để cập nhật doanh thu, chi phí, lợi nhuận và điều chỉnh linh hoạt, để bảo đảm hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, nhà đầu tư và người sử dụng.

Ngoài ra, về sơ bộ tổng mức đầu tư, Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội đề nghị cần làm rõ hơn căn cứ tính toán suất đầu tư dự án, so sánh suất đầu tư với các dự án sân bay tương đương trong khu vực và điều chỉnh theo giá địa phương nhằm lựa chọn mức chi phí phù hợp, tối ưu.