Sau ô tô cá nhân, đến lượt xe buýt điện dần phủ sóng toàn cầu

Ấn độ bùng nổ buýt điện

Ngày 13.10, chính quyền thành phố Delhi đã tiếp tục đưa thêm 150 xe buýt điện vào vận hành chính thức, nâng tổng quy mô đội xe buýt điện đang hoạt động tại khu vực thủ đô lên con số ấn tượng 5.238 chiếc. 

Bước đi này không chỉ thể hiện quyết tâm cải thiện chất lượng không khí khẩn cấp tại một trong những đô thị đông đúc nhất thế giới mà còn đánh dấu sự trưởng thành vượt bậc về quy mô vận tải hành khách công cộng bằng năng lượng sạch. 

NGUỒN ẢNH: IMPACT FUND DENMARK

Sự bùng nổ của hạ tầng phương tiện điện tại quốc gia này được củng cố mạnh mẽ bởi các phân tích thị trường dài hạn. Chỉ một ngày sau sự kiện tại Delhi, tổ chức xếp hạng tín nhiệm uy tín Crisil Ratings đã công bố dự báo cho thấy xe buýt điện sẽ chiếm khoảng 17% tổng số lượng xe buýt đăng ký mới trên toàn quốc trong năm tài chính 2027 - 2028, ghi nhận mức tăng trưởng vượt bậc so với tỷ lệ dự kiến khoảng 7% của năm tài chính 2025 - 2026. 

Động lực đằng sau đà bứt phá này không chỉ dừng lại ở các chính sách hỗ trợ hay ngân sách trực tiếp từ nhà nước mà còn đến từ sự chủ động tham gia của các nguồn lực tài chính quốc tế và khu vực tư nhân. Cùng tuần đó, quỹ đầu tư tác động Impact Fund Denmark đã chính thức công bố khoản tài trợ trị giá 35 triệu USD nhằm hỗ trợ kế hoạch mở rộng quy mô đội xe buýt điện lên mức 4.500 chiếc, phủ sóng rộng khắp tại hơn 100 thành phố trên toàn Ấn Độ.

Chuỗi diễn biến dồn dập này phản ánh một thực tế rõ nét rằng xu hướng điện hóa giao thông công cộng tại Ấn Độ đang được thúc đẩy bởi mô hình kết hợp hiệu quả giữa đầu tư công và dòng vốn tư nhân. Sự chủ động từ chính quyền địa phương trong việc xây dựng khung pháp lý, cung cấp hạ tầng trạm sạc ban đầu cùng các chính sách ưu đãi tài chính đã tạo ra điểm tựa niềm tin vững chắc, từ đó thu hút các quỹ đầu tư tài chính trong và ngoài nước mạnh dạn rót vốn. 

Việc hợp tác công tư (PPP) không chỉ giải quyết bài toán thiếu hụt ngân sách phát triển hạ tầng ban đầu cho các đô thị mà còn tối ưu hóa hiệu quả vận hành, quản lý kỹ thuật và duy trì chất lượng dịch vụ ổn định trong dài hạn. Mô hình điện hóa đồng bộ, đa tầng từ cấp thủ đô đến hàng loạt thành phố vệ tinh của Ấn Độ đang tạo ra hình mẫu thực tiễn quan trọng, mang lại nhiều giá trị tham chiếu thiết thực cho các đô thị đang trong giai đoạn chuyển dịch năng lượng tương tự tại khu vực Đông Nam Á.

"Phủ sóng" khắp đường phố Việt Nam

Tại Việt Nam, xu hướng điện hóa giao thông công cộng tại hai đô thị lớn nhất là Hà Nội và TP.HCM cũng đang tăng tốc bứt phá với những cột mốc ấn tượng. 

Mới nhất, Tổng công ty Vận tải Hà Nội (Transerco) vừa liên tiếp tạo nên những chuyển biến quy mô lớn trong hành trình thay thế phương tiện diesel truyền thống bằng năng lượng sạch. Đỉnh điểm là từ ngày 15.10, Transerco đã chính thức đưa 15 xe buýt điện VinFast EB8 sản xuất năm 2026 vào khai thác trên tuyến số 31, hoàn tất chuyển đổi 100% phương tiện chạy dầu trước đây. 

Mỗi chiếc xe điện mới có sức chứa 60 hành khách, sở hữu diện diện xanh mát đặc trưng cùng biểu tượng Khuê Văn Các, được thiết kế sàn thấp chuẩn mực và trang bị đồng bộ các thiết bị hỗ trợ hiện đại cho người khuyết tật. Bước đi này tiếp nối chuỗi chuyển đổi dồn dập trong tháng 10 của Transerco khi doanh nghiệp đã phủ sóng xe điện trên một loạt tuyến huyết mạch như 22A, 22B, 30, 50, 33 và mở mới tuyến buýt điện số 83 kết nối Hà Nội với Hưng Yên, hướng tới mục tiêu chuyển đổi hơn 275 xe điện cho hơn 20 tuyến buýt trong năm. 

Chị Nguyễn Thu Trang, một hành khách thường xuyên đi xe buýt tại Hà Nội chia sẻ, trải nghiệm di chuyển hàng ngày được nâng cấp gấp rất nhiều lần kể từ khi có sự xuất hiện của loạt phương tiện buýt điện mới. Xe đi êm ru, không còn cảm giác say xe, ngột ngạt vì khói bụi hay tiếng ồn. Không gian bên trong thì rộng rãi, sàn thấp bước lên xuống dễ dàng. Ngay cả hình thức nhìn cũng rất thiện cảm nhờ màu sắc tươi mát.

Không kém cạnh, TP.HCM cũng thể hiện quyết tâm tăng tốc toàn diện khi đã chuyển đổi hàng loạt tuyến buýt diesel sang sử dụng năng lượng điện xanh, nâng tổng số phương tiện giao thông xanh của thành phố lên chiếm khoảng 67,8% toàn hệ thống, hướng tới mốc chuyển đổi toàn bộ 100% xe buýt nội tỉnh sang điện từ 1.1.2027. 

Bên cạnh các tuyến buýt điện lăn bánh diện rộng tại nội đô, đầu tháng 10, thành phố tiếp tục đưa vào vận hành 2 tuyến xe buýt điện mới số 179 và 180 kết nối khu đô thị Vinhomes Grand Park với trung tâm thành phố và áp dụng chính sách miễn phí vé đến hết năm, đồng thời gấp rút chuẩn bị mở mới 22 tuyến xe buýt kết nối hạ tầng các ga metro số 1. 

Không dừng lại ở các trung tâm kinh tế lớn, xu hướng điện hóa phương tiện công cộng đã ghi nhận bước đột phá mang tính mô hình tại tỉnh Quảng Ninh. Tỉnh vừa chính thức khai trương hệ thống xe buýt điện miễn phí đưa đón học sinh, trở thành địa phương đầu tiên trên cả nước triển khai mô hình nhân văn và hiện đại này. Giai đoạn đầu, chương trình được vận hành với 6 tuyến buýt điện do VinBus đảm nhận, đưa đón khoảng 2.000 học sinh tại 22 cơ sở giáo dục trên địa bàn các phường Hạ Long, Hồng Gai và Hà Tu, giúp giảm áp lực ùn tắc cổng trường và rèn luyện thói quen di chuyển xanh cho thế hệ tương lai.

Trên cả nước, mong muốn chung của đông đảo hành khách hiện nay là chính quyền các tỉnh, thành tiếp tục đẩy mạnh tiến độ thay thế triệt để các đoàn xe buýt cũ, phủ sóng thêm nhiều xe buýt điện trên các tuyến đường liên tỉnh và ngoại thành. Đồng thời, gia tăng tần suất chuyến chạy giờ cao điểm và kết nối hạ tầng vé điện tử thông minh liên thông giữa xe buýt điện và đường sắt đô thị.