Theo kết quả giám sát và kiểm soát dư lượng thuốc bảo vệ thực vật (dựa trên kết quả kiểm tra năm 2024) trong khuôn khổ chương trình kiểm soát phối hợp của Liên minh châu Âu (EU), Tổng cục Thực phẩm Pháp (DGAL) cho biết một số mặt hàng rau quả nhập khẩu từ Việt Nam có nguy cơ vi phạm quy định về mức MRL, trong đó chanh leo tỉ lệ 32%, (phát hiện hoạt chất cấm như omethoate); thanh long tỉ lệ vi phạm 11%. Hiện nay mặt hàng thanh long của Việt Nam đang thuộc diện kiểm soát tăng cường tại cửa khẩu châu Âu với tần suất kiểm tra là 30%.
Thanh long VN là một trong những mặt hàng xuất khẩu khá nhiều sang châu Âu
ẢNH: Q.T
Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật cảnh báo việc tiếp tục phát sinh vi phạm có thể khiến mặt hàng này khó được EU xem xét giảm mức kiểm soát trong thời gian tới. Theo quy định EU, Ủy ban châu Âu rà soát định kỳ danh mục hàng hóa rủi ro tối đa 6 tháng/lần. Với tỉ lệ vi phạm 32%, chanh leo Việt Nam có nguy cơ bị đưa vào danh sách kiểm soát tăng cường, hoặc phải chịu các điều kiện nhập khẩu nghiêm ngặt hơn. "Nếu bị đưa vào Phụ lục I, sản phẩm sẽ bị tăng tần suất kiểm tra tại cửa khẩu EU, kéo dài thời gian thông quan. Nếu bị đưa vào Phụ lục II, lô hàng phải kèm kết quả kiểm nghiệm và chứng thư an toàn thực phẩm trước khi xuất khẩu, thậm chí bị từ chối nhập khẩu. Điều này không chỉ làm tăng chi phí, kéo dài thời gian thông quan mà còn ảnh hưởng uy tín xuất khẩu của Việt Nam" - Cục cảnh báo.
Trước tình hình trên, Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật đề nghị các địa phương tiếp tục rà soát toàn bộ vùng trồng, cơ sở sản xuất rau quả như thanh long, ớt, sầu riêng, chanh leo… xuất khẩu sang EU. Tăng cường giám sát việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, đặc biệt các hoạt chất có nguy cơ vi phạm MRL và tổ chức lấy mẫu kiểm nghiệm dư lượng đối với các vùng trồng xuất khẩu đi EU; kiểm tra điều kiện sản xuất, thu hái, sơ chế, đóng gói và kiểm soát chặt chẽ truy xuất nguồn gốc. Cục cũng đề nghị các địa phương báo cáo về số lượng vùng trồng, cơ sở đóng gói thanh long, ớt, sầu riêng đã được kiểm tra, giám sát và các trường hợp vi phạm (nếu có). Công tác truy xuất, xử lý cảnh báo của EU đối với các vi phạm phát sinh.
Trước đó, Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật cũng đã tổ chức hội thảo về những chuyển biến mới trong quy định của thị trường châu Âu . Theo đó, EU đề xuất áp dụng mức dư lượng mặc định 0,01 mg/kg - gần như tương đương với ngưỡng "không phát hiện". Mức này sẽ áp dụng với các hoạt chất không được EU phê duyệt hoặc bị đánh giá có nguy hại. Việc siết chặt trong quy định mới có thể tác động trực tiếp đến nhiều nhóm nông sản xuất khẩu chủ lực của Việt Nam. Trong đó, rau quả, chè và cà phê là những ngành hàng chịu ảnh hưởng lớn do đặc thù sử dụng thuốc bảo vệ thực vật trong sản xuất. Một sản phẩm khác là trái vải, đang sắp đến vụ thu hoạch, cũng có thể bị ảnh hưởng.