Siêu cảng 9.000 tỷ tạo cú hích xuyên biên giới, mở cửa ngõ giao thương Việt Nam với Lào, Thái Lan, Myanmar

Mới đây, UBND tỉnh Nghệ An đã phối hợp với Công ty CP Đầu tư Phát triển Vận tải Quốc tế (ITID) tổ chức Lễ khởi công dự án đầu tư xây dựng và kinh doanh Cảng nước sâu Cửa Lò tại xã Hải Lộc. Do ITID làm chủ đầu tư, dự án được xác định là công trình hạ tầng giao thông chiến lược, giữ vai trò then chốt, tạo động lực thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội của tỉnh Nghệ An cũng như toàn vùng Bắc Trung Bộ.

Dự án được quy hoạch đón tàu có trọng tải từ 50.000 – 100.000 DWT, với khu hậu phương cảng rộng 32 ha , tổng mức đầu tư (bao gồm cả hạng mục đê chắn sóng) khoảng 9.000 tỷ đồng. Không chỉ đơn thuần là một công trình cảng biển, dự án còn được định vị là hạt nhân của tổ hợp cảng biển – logistics – công nghiệp hiện đại, đóng vai trò cửa ngõ giao thương chiến lược của Nghệ An và toàn khu vực Bắc Trung Bộ.

Thông tin từ Báo Nghệ An, tính tới thời điểm hiện tại, công tác giải phóng mặt bằng đã hoàn thành trích lục 10/18,76ha; hoàn thành đo vẽ, ký xác nhận của người dân 8,76/18,76ha; hoàn thành việc áp giá cho 10ha. Dự kiến hoàn thành phê duyệt phương án bồi thường, giải phóng mặt bằng trong tháng 1/2026.

Sau khi hoàn thành, dự án sẽ được kết nối đồng bộ với hệ thống hạ tầng giao thông huyết mạch quốc gia, gồm: Quốc lộ 1A, Quốc lộ 7C, cao tốc Bắc – Nam, đường sắt Bắc – Nam, đường sắt tốc độ cao, cao tốc Vinh – Thanh Thủy, tuyến đường ven biển, Cảng hàng không quốc tế Vinh, cùng mạng lưới vận tải biển trong nước và quốc tế, tạo nên chuỗi liên kết giao thông – logistics liên hoàn, hiệu quả.

Dự án được định hướng phục vụ không chỉ nhu cầu xuất nhập khẩu trong nước, mà còn hướng tới vai trò đầu mối trung chuyển hàng hóa trên hành lang kinh tế Đông - Tây, kết nối Việt Nam với Lào, Đông Bắc Thái Lan và Myanmar, từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng và mạng lưới hàng hải khu vực và quốc tế.

Khi đi vào hoạt động, dự án không chỉ góp phần nâng cao năng lực xuất nhập khẩu, đặc biệt đối với hàng hóa siêu trường, siêu trọng, mà còn tạo sức hút mạnh mẽ trong thu hút đầu tư, nhất là dòng vốn FDI; đồng thời, mở ra nhiều cơ hội việc làm cho người lao động địa phương và thúc đẩy các hoạt động phát triển kinh tế biển.

Theo kế hoạch, đến năm 2027, cả ba bến cảng số 7, 6 và 5 sẽ được đưa vào khai thác. Dự kiến sau khi vận hành ổn định, Cảng nước sâu Cửa Lò có khả năng tiếp nhận và thông qua khoảng 9,5 triệu tấn hàng hóa mỗi năm, đóng góp cho ngân sách nhà nước bình quân khoảng 100 tỷ đồng/năm.

Theo quy hoạch, đến năm 2030, tổng sản lượng hàng hóa thông qua hệ thống cảng biển Nghệ An dự kiến đạt từ 22,25 - 26,75 triệu tấn, với lượng hành khách ước khoảng 17.600 – 21.700 lượt. Hệ thống hạ tầng cảng sẽ gồm 9 bến cảng, tương ứng 28 – 31 cầu cảng, có tổng chiều dài từ 5.151 m đến 5.926 m. Tầm nhìn đến năm 2050, sản lượng hàng hóa qua cảng tiếp tục duy trì đà tăng trưởng bình quân từ 3,6 - 4,5% mỗi năm.

Tổng nhu cầu vốn đầu tư phát triển hệ thống cảng biển Nghệ An đến năm 2030 ước khoảng 17.973 tỷ đồng, trong đó vốn đầu tư công dành cho hạ tầng hàng hải khoảng 1.943 tỷ đồng, phần còn lại là vốn đầu tư xây dựng và phát triển các bến cảng.

Các dự án được ưu tiên triển khai gồm: Đầu tư, nâng cấp luồng tàu vào khu bến Cửa Lò ; xây dựng hệ thống giám sát hàng hải, bến công vụ và các công trình bảo đảm an toàn hàng hải; đồng thời phát triển các bến cảng tại khu vực Nam Cửa Lò, Bắc Cửa Lò và Đông Hồi.