Thanh tra Chính phủ: Chậm tiến độ hơn 10 năm, dự án trụ sở Bộ Ngoại giao nguy cơ gây lãng phí lớn

Ngày 31-10, Thanh tra Chính phủ (TTCP) đã công bố Kết luận thanh tra dự án có khó khăn, vướng mắc tại Bộ Ngoại giao (Trụ sở làm việc Bộ Ngoại giao).

Theo TTCP, Bộ Ngoại giao đã phê duyệt tổng mức đầu tư (TMĐT) của 2 dự án thành phần: Dự án 1: Dự án chuẩn bị mặt bằng có tổng mức đầu tư là 159,388 tỉ đồng, phê duyệt tháng 2-2009; Dự án 2: Dự án xây dựng công trình chính có mức đầu tư ban đầu là 3.484,015 tỉ đồng, phê duyệt ngày 7-7-2009. Thời gian thực hiện dự án từ 2009 - 2014.

Về tổng mức đầu tư điều chỉnh, từ năm 2012 đến 2020, Bộ Ngoại giao thực hiện các thủ tục và phê duyệt điều chỉnh TMĐT, phân chia dự án thành 3 giai đoạn.

Cụ thể, từ tháng 7-2012, Bộ Ngoại giao đã trình TMĐT điều chỉnh là 6.946,88 tỉ đồng. Đến tháng 7-2014, Bộ Ngoại giao đã thực hiện điều chỉnh TMĐT cho giai đoạn 1 là 4.022,695 tỉ đồng, thời gian thực hiện năm 2007 - 2016, trong đó: Dự án 1 có TMĐT là 147,774 tỉ dồng; Dự án 2 có TMĐT giai đoạn 1 là 3.874,921 tỉ đồng.

Năm 2018, Bộ Ngoại giao phê duyệt TMĐT giai đoạn 2 của Dự án là 706,891 tỉ đồng; thời gian thi công từ tháng 1-2020. Như vậy, TMĐT điều chỉnh (2 giai đoạn) là hơn 4.729 tỉ đồng.

Năm 2020, Bộ Ngoại giao tiếp tục phê duyệt TMĐT điều chỉnh cả dự án , trong đó TMĐT của cả Dự án là hơn 6.101 tỉ đồng. Thời gian thực hiện Dự án được điều chỉnh đến năm 2025.

Tại kết luận thanh tra, TTCP đã nêu rõ nguy cơ gây lãng phí trong triển khai thực hiện dự án . Theo đó, dự án đã bị chậm tiến độ hơn 10 năm, qua 4 lần điều chỉnh (thời gian hoàn thành được gia hạn, điều chỉnh từ 2014 đến năm 2025), không đạt được mục tiêu đã đề ra và có nguy cơ gây lãng phí ở một số nội dung.

Cụ thể, lãng phí do dự án chậm tiến độ, dừng thi công làm phát sinh chi phí. Việc dừng thi công theo từng giai đoạn đến nay dự án không thể hoàn thành theo đúng tiến độ để bàn giao đưa vào sử dụng dẫn đến một số nhà thầu phải phát sinh chi phí sửa chữa, khắc phục trước khi nghiệm thu hoàn thành đưa vào sử dụng; chi phí cho công tác bảo hành đối với các hệ thống thiết bị đã vượt quá thời hạn bảo hành và các chi phí khác như chi phí quản lý, chi phí bảo lãnh ngân hàng…

Những phần công việc đã được nghiệm thu (toà A và tòa B (phải) đã hoàn thành phần xây thô và hoàn thiện mặt ngoài) từ cuối năm 2016 với tổng giá trị phần xây lắp và thiết bị là 1.666,5 tỉ đồng, đến nay đã 9 năm nhưng chưa hoàn thành để bàn giao, đưa vào sử dụng.

Lãng phí do nguồn vốn được cấp nhưng không sử dụng hết. Giai đoạn 2009 - 2024, dự án không sử dụng hết vốn được bố trí, không đạt được các mục tiêu đã đề ra có nguy cơ gây lãng phí theo quy định tại khoản 2, Điều 3 Luật Thực hành tiết kiệm chống lãng phí năm 2013.

Việc trích hao mòn tài sản cố định, cơ quan thanh tra cho biết theo quy định tại Thông tư số 162/2014/TT-BTC của Bộ Tài chính , tài sản cố định tại cơ quan, tổ chức, đơn vị không tham gia vào hoạt động sản xuất kinh doanh, dịch vụ, góp vốn liên doanh, liên kết thì cơ quan, tổ chức, đơn vị thực hiện tính hao mòn tài sản.

Ban Quản lý dự án đã bàn giao tạm diện tích, các hạng mục đã hoàn thành ở giai đoạn 1 của dự án trụ sở Bộ Ngoại giao (tòa B trái) cho Cục Quản trị - Tài vụ (Bộ Ngoại giao) để đưa vào sử dụng.

Tuy nhiên, từ khi đưa (tòa B trái) vào sử dụng đến nay, Bộ Ngoại giao chưa tính hao mòn tài sản cố định. Ngoài ra, còn hạng mục thực tế đã đưa vào sử dụng nhưng chưa tiến hành nghiệm thu bàn giao đưa vào sử dụng (gói thầu thi công hạng mục cảnh quan ngoài nhà).

Về sử dụng chi phí quản lý dự án của Ban Quản lý dự án , trong các năm 2010, 2012, 2013, 2014, Ban thực hiện thanh quyết toán 8 đoàn ra nước ngoài, thành phần trong các đoàn công tác có cả các cán bộ, công chức không thực hiện công tác quản lý dự án , chi phí cho các cán bộ, công chức này là 0,738 tỉ đồng, vi phạm nguyên tắc quản lý chi phí dự án .

TTCP kết luận, trách nhiệm để xảy ra tình trạng dự án chậm tiến độ, hiện nay vẫn chưa hoàn thành có nguy cơ gây lãng phí ngân sách Nhà nước ở một số nội dung nêu trên thuộc về Bộ trưởng, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao phụ trách Dự án, phụ trách Cục Quản trị - Tài vụ; Cục Quản trị - Tài vụ; Ban Quản lý dự án và các đơn vị, tổ chức cá nhân có liên quan.