Thêm chính sách vượt trội cho TP HCM

Chiều tối 24-11, Ủy ban Thường vụ Quốc hội (QH) đã nghe Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng trình bày Tờ trình dự thảo Nghị quyết của QH sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị quyết 98/2023 về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển TP HCM.

Khung pháp lý cho khu thương mại tự do

Về chính sách đối với mô hình phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng (TOD), ngoài cơ chế đấu giá quỹ đất khai thác từ TOD đã có, dự thảo bổ sung quy định cho phép sử dụng quỹ đất này để thanh toán cho dự án đường sắt đầu tư theo hình thức xây dựng - chuyển giao (BT).

Đối với dự án đường sắt địa phương theo mô hình TOD sử dụng toàn bộ ngân sách của thành phố hoặc vốn của nhà đầu tư để bồi thường, hỗ trợ tái định cư, TP HCM được giữ lại 100% số tiền thu được từ khai thác quỹ đất TOD.

Về chính sách đối với việc thu hồi đất, chuẩn bị thu hồi đất của một số dự án, lập, điều chỉnh quy hoạch, dự thảo bổ sung các trường hợp thu hồi đất, bao gồm dự án trong khu thương mại tự do và dự án thu hút nhà đầu tư chiến lược tại địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn.

Dự thảo nghị quyết cũng bổ sung 11 nhóm dự án ưu tiên thu hút nhà đầu tư chiến lược nhằm mở rộng danh mục ưu tiên; tập trung vào các dự án đầu tư lớn, mang tính dẫn dắt trong phát triển hạ tầng giao thông, hạ tầng đô thị, năng lượng sạch, logistics...

Đáng chú ý, dự thảo bổ sung quy định thiết lập khung pháp lý đầy đủ cho mô hình khu thương mại tự do, bao gồm: vị trí, cơ cấu khu chức năng, cơ chế quản lý, thẩm quyền, chính sách đất đai... Qua đó, tạo không gian thể chế đặc thù, vượt trội để thu hút đầu tư chất lượng cao, phát triển dịch vụ hiện đại, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, góp phần đưa TP HCM trở thành trung tâm kinh tế, tài chính, thương mại quốc tế của khu vực.

Về chính sách cụ thể, dự thảo nghị quyết trao thẩm quyền cho UBND TP HCM quyết định thành lập, mở rộng, điều chỉnh ranh giới khu thương mại tự do; HĐND TP HCM quy định trình tự, thủ tục thành lập, mở rộng, điều chỉnh ranh giới. Cho phép giao đất, cho thuê đất không qua đấu giá, đấu thầu đối với các dự án đầu tư trong khu, trừ dự án nhà ở thương mại. Cùng với đó, cho phép nhà đầu tư nước ngoài được thành lập tổ chức kinh tế mà không cần dự án đầu tư, không cần giấy chứng nhận đăng ký đầu tư trước; cùng nhiều ưu đãi khác về thuế; cho phép doanh nghiệp trong khu được phép niêm yết, định giá và thanh toán bằng ngoại tệ.

Tạo động lực phát triển đột phá

Trình bày báo cáo thẩm tra sơ bộ, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi cho biết Thường trực Ủy ban nhất trí với đề xuất của Chính phủ về sự cần thiết sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị quyết 98/2023. Việc điều chỉnh, bổ sung nhằm phù hợp với việc sắp xếp tổ chức bộ máy và vận hành chính quyền địa phương 2 cấp. Đồng thời, phát huy tiềm năng, thế mạnh, lợi thế mở rộng quy mô, địa giới hành chính TP HCM, góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế 2 con số trong giai đoạn 2026-2030.

Theo Phó Chủ tịch QH Nguyễn Khắc Định, đối với những vấn đề mới tại dự thảo này nhưng đã cho địa phương khác thực hiện như thành lập khu thương mại tự do, cần cho TP HCM thực hiện tương tự theo mô hình đã thông qua. Lưu ý thêm, Phó Chủ tịch QH cho rằng nội dung nào đưa được vào luật thì cần luật hóa, nội dung nào chưa đưa được thì mới thể hiện trong dự thảo nghị quyết này. Mặt khác, dù thống nhất quan điểm mở các cơ chế, chính sách đặc thù nhưng phải quản lý được rủi ro.

Chủ tịch QH Trần Thanh Mẫn yêu cầu xây dựng nghị quyết phải bảo đảm tính khả thi, kịp thời giải quyết các vấn đề phát sinh, khó khăn trên thực tiễn. Nghị quyết chỉ quy định các nguyên tắc chung theo thẩm quyền của QH; địa phương cần đẩy mạnh phân cấp, phân quyền khi triển khai.

Phó Chủ tịch QH Nguyễn Đức Hải yêu cầu cơ quan soạn thảo, cơ quan thẩm tra rà soát các nội dung; các cơ quan liên quan tiếp thu, chỉnh lý, hoàn thiện tờ trình và báo cáo thẩm tra để trình QH xem xét, thông qua tại kỳ họp thứ 10.

Về phía địa phương, Chủ tịch UBND TP HCM Nguyễn Văn Được khẳng định thành phố tiếp thu các ý kiến góp ý với tinh thần cầu thị, đồng thời sẽ phối hợp với các bộ, ngành, cơ quan của QH để hoàn thiện dự thảo nghị quyết.