Tổng thống Mỹ Donald Trump. (Ảnh: X)
Thượng viện Mỹ ngày 19/5 đã bỏ phiếu với tỷ lệ 50 phiếu thuận - 47 phiếu chống để thông qua nghị quyết về quyền lực của Tổng thống Trump trong cuộc xung đột với Iran.
Bốn thượng nghị sĩ đảng Cộng hòa - Bill Cassidy của bang Louisiana, Rand Paul của bang Kentucky, Susan Collins của bang Maine và Lisa Murkowski của bang Alaska - đã cùng với hầu hết các thượng nghị sĩ đảng Dân chủ đã bỏ phiếu thuận.
Động thái này diễn ra sau khi thời hạn 60 ngày do Nghị quyết Quyền lực Chiến tranh năm 1973 quy định kết thúc vào ngày 1/5. Nghị quyết yêu cầu tổng thống phải nhận được sự cho phép của Quốc hội trong vòng 60 ngày kể từ khi đưa quân đội Mỹ vào các cuộc xung đột, hoặc chấm dứt sự can thiệp của quân đội, với khả năng gia hạn thêm 30 ngày để rút quân.
Thượng nghị sĩ John Fetterman của Pennsylvania là người duy nhất thuộc đảng Dân chủ bỏ phiếu chống, trong khi ba thượng nghị sĩ đảng Cộng hòa không bỏ phiếu.
Cuộc bỏ phiếu cho thấy một số lượng nhỏ nhưng ngày càng tăng các đảng viên Cộng hòa đang tỏ ra lo ngại về một cuộc chiến không có dấu hiệu kết thúc.
Tổng thống Trump đã lập luận trong một bức thư gửi Quốc hội hồi đầu tháng này, rằng cái mà ông mô tả là một “cuộc phiêu lưu nhỏ” chống lại Iran đã thực sự kết thúc, viện dẫn thỏa thuận ngừng bắn mong manh đã được thiết lập từ đầu tháng 4.
Những người chỉ trích đã bác bỏ lập luận đó, chỉ ra việc Mỹ tiếp tục phong tỏa các cảng của Iran và thực tế là lực lượng Mỹ vẫn được bố trí sẵn sàng cho các cuộc tấn công mới có thể xảy ra.
“Vị tổng thống này giống như đang chơi với khẩu súng đã nạp đạn”, Lãnh đạo phe thiểu số đảng Dân chủ tại Thượng viện Chuck Schumer nói trước cuộc bỏ phiếu. “Nếu có lúc nào chúng ta cần ủng hộ nghị quyết về quyền lực chiến tranh để rút quân khỏi các cuộc xung đột với Iran, thì đó là bây giờ”, ông nói.
Kết quả này cũng là một chiến thắng cho các nghị sĩ, những người đã lập luận rằng Quốc hội - chứ không phải tổng thống - mới nên có quyền điều động quân đội ra chiến trường, như đã được quy định trong Hiến pháp Mỹ.
Tuy nhiên, đây chỉ là một cuộc bỏ phiếu mang tính thủ tục, và nghị quyết này phải đối mặt với nhiều trở ngại lớn nếu muốn được thông qua.
Sau khi được thông qua bởi 100 thành viên Thượng viện, nghị quyết cũng phải được Hạ viện do đảng Cộng hòa lãnh đạo thông qua, và giành được 2/3 số phiếu ở cả Hạ viện và Thượng viện để vượt qua sự phủ quyết dự kiến của Tổng thống Trump.
Đảng Cộng hòa của ông Trump đã ngăn chặn 7 nỗ lực trước đó nhằm thông qua các nghị quyết tương tự tại Thượng viện trong năm nay. Đảng này cũng đã ngăn chặn 3 nghị quyết về quyền lực chiến tranh bằng những lá phiếu sít sao tại Hạ viện.
Tuy nhiên, cuộc bỏ phiếu hôm 19/5 cho thấy áp lực ngày càng tăng đối với tổng thống, khi cuộc chiến ở Iran - do Mỹ và Israel phát động vào cuối tháng 2 - tiếp tục gây thiệt hại nặng nề cho thị trường năng lượng toàn cầu và chi phí sinh hoạt trong nước.
Các thành viên đảng Dân chủ và một vài thành viên đảng Cộng hòa đã kêu gọi ông Trump xuất hiện trước Quốc hội để trình bày lý do cần phải tiếp tục chiến dịch. Một số người bày tỏ lo ngại tổng thống có thể đã đưa Mỹ vào một cuộc xung đột kéo dài mà không vạch ra một chiến lược rút lui rõ ràng.
Chính quyền Tổng thống Trump cho rằng hành động của tổng thống là hợp pháp và nằm trong quyền hạn của ông với tư cách là tổng tư lệnh, cũng như trách nhiệm bảo vệ nước Mỹ bằng cách ra lệnh thực hiện các hoạt động quân sự hạn chế.