Theo số liệu mới công bố, lượng trái phiếu kho bạc Mỹ do Trung Quốc nắm giữ tăng lên 659,3 tỷ USD trong tháng 5, từ mức 651,1 tỷ USD của tháng 4. Mức tháng 4 là thấp nhất kể từ tháng 9/2008, dựa trên dữ liệu do Wind tổng hợp.
Dù tăng hơn 8 tỷ USD trong 1 tháng, lượng nắm giữ của Trung Quốc vẫn thấp hơn nhiều so với giai đoạn đỉnh cao hơn 1 thập kỷ trước. Bắc Kinh từng là chủ nợ nước ngoài lớn nhất của Washington, nhưng đã dần thu hẹp danh mục trái phiếu Mỹ trong nhiều năm, đặc biệt từ nhiệm kỳ đầu của Tổng thống Donald Trump, khi căng thẳng thương mại và công nghệ Mỹ - Trung leo thang.
Tính đến tháng 5, tổng lượng trái phiếu kho bạc Mỹ do nhà đầu tư nước ngoài nắm giữ tăng lên 9.371 tỷ USD, từ 9.353 tỷ USD trong tháng 4. Điều này cho thấy dù một số chủ nợ lớn điều chỉnh danh mục, trái phiếu Mỹ vẫn giữ vai trò tài sản an toàn quan trọng trong hệ thống tài chính toàn cầu.
Nhật Bản tiếp tục là chủ nợ nước ngoài lớn nhất của Mỹ, dù giảm lượng nắm giữ từ 1.210 tỷ USD trong tháng 4 xuống 1.140 tỷ USD trong tháng 5. Trong khi đó, Anh tăng nắm giữ từ 937,5 tỷ USD lên 948,6 tỷ USD, tiếp tục duy trì vị trí cao trong nhóm nhà đầu tư nước ngoài lớn nhất vào nợ chính phủ Mỹ.
Việc Trung Quốc rơi xuống vị trí thứ ba trong nhóm chủ nợ nước ngoài của Mỹ từ tháng 3 năm ngoái phản ánh sự thay đổi đáng chú ý trong chiến lược dự trữ ngoại hối của Bắc Kinh. Thay vì tiếp tục đặt tỷ trọng lớn vào trái phiếu chính phủ Mỹ, Trung Quốc có xu hướng phân bổ thêm sang các tài sản khác, trong đó nổi bật là vàng.
Dữ liệu chính thức cho thấy Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc (PBOC) đã tăng dự trữ vàng tháng thứ 20 liên tiếp trong tháng 6, đưa tổng lượng vàng nắm giữ lên 2.347 tấn. Vàng thường được xem là công cụ phòng hộ trước rủi ro địa chính trị, biến động tài chính và nguy cơ suy yếu niềm tin vào các đồng tiền dự trữ lớn.
Sự dịch chuyển này diễn ra trong bối cảnh môi trường địa chính trị và chính sách tiền tệ Mỹ trở nên khó đoán hơn. Trong tháng 5, cuộc chiến Mỹ - Israel với Iran tiếp tục là nguồn bất ổn lớn, dù hai bên đạt được một thỏa thuận ngừng bắn tạm thời. Nhà đầu tư vẫn theo dõi sát nguy cơ chiến sự bùng phát trở lại và tác động của nó lên tăng trưởng, lạm phát toàn cầu.
Cùng thời điểm, ông Kevin Warsh bắt đầu nhiệm kỳ Chủ tịch Cục Dự trữ liên bang Mỹ. Giới đầu tư đặc biệt chú ý đến các phát biểu chính sách ban đầu của ông để tìm manh mối về lộ trình lãi suất, trong bối cảnh vẫn có nhiều lo ngại về tính độc lập của ngân hàng trung ương Mỹ.
Cuộc họp chính sách đầu tiên của Fed dưới thời ông Warsh kết thúc với quyết định giữ nguyên lãi suất, đúng như dự báo. Tuy nhiên, biên bản công bố tuần trước cho thấy “một vài” thành viên cho rằng có cơ sở để tăng lãi suất, dù cuối cùng vẫn ủng hộ giữ nguyên. Tuyên bố sau cuộc họp ngắn bất thường, cùng quyết định không công bố dự báo lãi suất, khiến thị trường có ít tín hiệu hơn về hướng đi sắp tới của Fed.
Sự thiếu rõ ràng này có thể làm tăng nhu cầu phòng thủ của các ngân hàng trung ương và nhà đầu tư lớn. Với Trung Quốc, việc tăng nhẹ nắm giữ trái phiếu Mỹ trong tháng 5 có thể phản ánh điều chỉnh ngắn hạn về thanh khoản hoặc danh mục, hơn là sự đảo chiều chiến lược.
Barry Eichengreen, cựu cố vấn cấp cao của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), cho rằng nếu các chính sách thất thường của Mỹ và sự suy yếu của các rào chắn thể chế kéo dài thêm một thập kỷ, xác suất xảy ra một cuộc khủng hoảng niềm tin đột ngột với đồng USD sẽ vượt 50%.
Nhận định này cho thấy những tranh luận về vai trò trung tâm của đồng bạc xanh không còn chỉ nằm trong giới học thuật, mà ngày càng gắn với các biến động chính trị và chính sách cụ thể.
Tuy nhiên, Eichengreen cũng bác bỏ quan điểm cho rằng Bắc Kinh có thể dùng lượng trái phiếu Mỹ khổng lồ như “vũ khí” bằng cách bán tháo hàng loạt. Theo ông, một động thái như vậy không chỉ làm rối loạn thị trường trái phiếu Mỹ mà còn gây chấn động hệ thống tài chính toàn cầu, cuối cùng cũng gây thiệt hại cho chính Trung Quốc.
Theo SCMP