'Vật liệu tỷ đô' của Việt Nam ồ ạt tràn sang Lào với giá đắt đỏ: Thuế xuất khẩu giảm còn 5%, nước ta là ông trùm khu vực ASEAN

Theo số liệu thống kê từ Cục Hải quan, xuất khẩu xi măng , clinker của Việt Nam trong 7 tháng đầu năm 2025 đạt 19,81 triệu tấn, tương đương trên 744,74 triệu USD, tăng 8,7% về khối lượng, tăng 6,5% về kim ngạch so với 7 tháng đầu năm 2024.

Riêng tháng 7/2025 ước đạt 3,01 triệu tấn, tương đương 116,32 triệu USD, giá trung bình 38,6 USD/tấn.

Xi măng, clinker xuất khẩu nhiều nhất sang thị trường Philippines chiếm gần 20% trong tổng lượng và tổng kim ngạch xuất khẩu nhóm hàng này của cả nước, đạt 3,87 triệu tấn, tương đương trên 147,36 triệu USD, giá trung bình 38,1 USD/tấn, giảm 16,5% về lượng, giảm 21,1% về kim ngạch và giảm 5,5% về giá so với 7 tháng đầu năm 2024. 

Đứng thứ 2 là thị trường Bangladesh đạt 3,53 triệu tấn xi măng , clinker, thu về 115,79 triệu USD, giảm 9,7% về lượng và giảm 6,6% về kim ngạch so với cùng kỳ năm 2024. Xuất sang thị trường Đài Loan 851.273 tấn, tương đương 31,84 triệu USD, giảm 4,5% về lượng, giảm 0,9% về kim ngạch.

Đáng chú ý, Lào đang tích cực thu mua mặt hàng này của Việt Nam, đạt 81,7 nghìn tấn, tương đương 6,2 triệu USD, tăng mạnh 283% về lượng và 323% về kim ngạch. Giá cũng tăng tới hơn 10%.

Vừa qua, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 108/2025/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung Nghị định số 26/2023/NĐ-CP về biểu thuế xuất khẩu , biểu thuế nhập khẩu ưu đãi, danh mục hàng hóa và mức thuế tuyệt đối, thuế hỗn hợp, thuế nhập khẩu ngoài hạn ngạch thuế quan.

Nội dung đáng chú ý nhất của Nghị định là điều chỉnh mức thuế suất thuế xuất khẩu đối với mặt hàng clanhke xi măng giảm từ 10% xuống còn 5% nhằm hỗ trợ ngành xi măng trong nước đang gặp nhiều khó khăn.

Mức thuế ưu đãi này sẽ được áp dụng đến hết ngày 31/12/2026. Từ ngày 1/1/2027, thuế suất sẽ trở lại mức 10% như quy định tại Biểu thuế xuất khẩu ban hành kèm theo Nghị định số 26/2023/NĐ-CP.

Theo báo cáo của Bộ Xây dựng, cả nước hiện có 92 dây chuyền sản xuất xi măng với tổng công suất thiết kế đạt 122,34 triệu tấn/năm. Tuy nhiên, các dây chuyền chỉ hoạt động trung bình khoảng 77% công suất. Có 34 dây chuyền phải dừng hoạt động sản xuất từ 1 đến 6 tháng, trong đó một số dây chuyền phải dừng cả năm, nhiều doanh nghiệp sản xuất xi măng thua lỗ...

Năm 2024, tổng sản lượng tiêu thụ xi măng và clanhke là khoảng 95 triệu tấn, tăng khoảng 1% so với năm 2023. Trong đó, tiêu thụ nội địa khoảng 65,3 triệu tấn (tăng 3%), còn xuất khẩu đạt 29,7 triệu tấn (giảm 5%). Giá trị xuất khẩu ước đạt 1,136 tỷ USD, giảm 14,2% so với cùng kỳ năm 2023.

Việc giảm thuế suất thuế xuất khẩu đối với mặt hàng clanhke xi măng từ 10% xuống 5% đến hết năm 2026 sẽ giúp các doanh nghiệp sản xuất clanhke và xi măng có thời gian trên 01 năm để điều chỉnh phương án sản xuất kinh doanh và xử lý hàng tồn kho.