Vì sao mãi chưa nhập khẩu vàng?

Nguồn cung vẫn nhỏ giọt?

Sau khi giá vàng miếng SJC lên đỉnh 157,2 triệu đồng/lượng thì chiều nay (16/12), giá vàng quay đầu giảm còn 155,6 triệu đồng/lượng. Tuy nhiên, giá vàng miếng SJC vẫn "một mình một chợ", cao hơn giá vàng nhẫn các thương hiệu khác 800.000 - 3,1 triệu đồng/lượng và cao hơn vàng thế giới khoảng 20 triệu đồng/lượng.

Giá vàng miếng SJC liên tục tăng mạnh trong 2 tháng gần đây bất chấp việc Nghị định 232 xoá bỏ độc quyền vàng miếng và Thông tư 34 hướng dẫn việc nhập khẩu vàng có hiệu lực từ ngày 10/10.

Theo quy định, doanh nghiệp muốn được cấp phép sản xuất vàng miếng phải có vốn điều lệ tối thiểu 1.000 tỷ đồng, trong khi ngân hàng thương mại cần đạt từ 50.000 tỷ đồng trở lên. Đồng thời, các đơn vị này phải thuộc danh sách tổ chức đã được Ngân hàng Nhà nước cấp phép kinh doanh mua, bán vàng miếng.

Hiện tại, cả nước có 38 doanh nghiệp và ngân hàng được cấp phép kinh doanh vàng miếng, song xét theo quy mô vốn điều lệ, chỉ một số doanh nghiệp và ngân hàng lớn mới đáp ứng đủ điều kiện.

Tuy nhiên, đến thời điểm này, Ngân hàng Nhà nước chưa cấp phép cho đơn vị nào đủ điều kiện nhập khẩu vàng miếng và vàng nguyên liệu. Được biết, theo Thông tư 34 hướng dẫn nhập khẩu vàng , ngày 15/12 là ngày cuối cùng trong năm để xây dựng hạn mức nhập khẩu.

Thị trường vàng trong nước nguồn cung vẫn nhỏ giọt. Vàng miếng SJC hầu như không còn trên thị trường, trong khi đó vàng nhẫn được các đơn vị bán từ 1-2 chỉ/ngày. Thậm chí, có nơi sau 5 ngày khách mới được mua trở lại.

Cần bổ sung vàng nhập khẩu

Trao đổi với PV Tiền Phong, chuyên gia kinh tế Ngô Trí Long cho biết thị trường vàng vẫn bộc lộ nhiều điểm nghẽn: Chênh lệch giá trong nước - thế giới kéo dài, có lúc lên tới 20 triệu đồng/lượng; cấu trúc thị trường tập trung vào một vài chủ thể lớn, mức độ cạnh tranh còn hạn chế; thông tin giá cả, cung - cầu thiếu minh bạch, tạo điều kiện cho tâm lý đám đông, đầu cơ, thổi giá.

"Mỗi khi biến động mạnh lại xuất hiện “vàng chợ đen”, buôn lậu qua biên giới, giao dịch ngầm, rủi ro dồn về phía người dân, đồng thời gây khó cho điều hành tiền tệ và ngoại hối", ông Long nói và cho rằng hiện nay việc nhập vàng chưa thực hiện được do các đơn vị chưa xong thủ tục.

Tại diễn đàn về vàng mới đây, TS Lê Xuân Nghĩa - thành viên Hội đồng Tư vấn Chính sách của Thủ tướng Chính phủ - cho rằng: "Cơ quan quản lý không nhập khẩu, người dân buộc phải mua vàng nhập lậu, mua hàng kém chuẩn. Đó là điều vô lý”.

Theo ông Nghĩa, việc nhập khẩu sẽ làm giá vàng trong nước tiệm cận giá thế giới, giảm vấn nạn buôn lậu và bảo vệ quyền lợi chính đáng của người dân. Trong giai đoạn đầu, Việt Nam có thể chấp nhận việc cấp phép còn thận trọng, nhưng đồng thời phải sớm mở rộng quyền nhập, xuất khẩu cho nhiều doanh nghiệp đủ điều kiện; công khai giá theo chuẩn thế giới; kiểm soát buôn lậu bằng nghiệp vụ, chứ không phải bằng siết nguồn cung.

Ông Vũ Hùng Sơn - Phó Chủ tịch Hiệp hội Kinh doanh vàng Việt Nam - nhận định, năm 2026, nếu nguồn cung vàng tại Việt Nam được bổ sung thêm từ các nguồn nhập khẩu, khoảng cách chênh lệch giữa giá vàng trong nước và thế giới sẽ được thu hẹp đáng kể.