Xuất nhập khẩu 2025 lập kỷ lục lịch sử

Nỗ lực linh hoạt thích ứng

Theo số liệu của Cục Hải quan, năm 2025 tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của VN đạt khoảng 920 tỉ USD, tăng gần 17% so với năm trước. Trong đó, xuất khẩu đạt khoảng 470,59 tỉ USD, tăng 15,9%; nhập khẩu đạt 449,41 tỉ USD, tăng 18%, qua đó giúp VN duy trì xuất siêu hơn 21 tỉ USD và nằm trong nhóm 25 nền kinh tế có quy mô thương mại lớn nhất thế giới.

Điều đáng nói, kỷ lục này được thiết lập trong bối cảnh thương mại thế giới đối mặt với nhiều sự xáo trộn, bất ổn khi nhiều thị trường lớn, đặc biệt là Mỹ, đã gia tăng các biện pháp phòng vệ thương mại. Đặc biệt, những ngành hàng tưởng chừng như sẽ bị ảnh hưởng mạnh mẽ bởi các rào cản thuế quan thì lại vượt lên chính mình. Đơn cử như tổng kim ngạch xuất khẩu của ngành dệt may ước đạt 46 tỉ USD, tăng khoảng 5% so với năm trước. Mỹ vẫn là thị trường chủ lực với kim ngạch ước đạt trên 18 tỉ USD, tăng khoảng 10%.

ẢNH: QUANG THUẦN

ẢNH: QUANG THUẦN

Là đơn vị dẫn đầu trong ngành, ông Cao Hữu Hiếu, Tổng giám đốc Tập đoàn Dệt may Việt Nam (Vinatex), cho biết đơn vị và cũng như các doanh nghiệp (DN) trong ngành đã hết sức linh hoạt, chủ động trong vận hành DN vượt qua biến động. "Ngay sau khi Mỹ hoãn áp dụng thuế đối ứng, chúng tôi triển khai ngay "chiến dịch 90 ngày thần tốc" để tối đa hóa sản lượng, hoàn thành các đơn hàng trong quý 2/2025, để tranh thủ cơ hội trước khi biến động thuế quan. Bên cạnh đó, chúng tôi cũng tập trung các hội thảo chuyên ngành để cập nhật diễn biến thị trường, mở rộng tệp khách hàng và thị trường mới cho ngành sợi, ngành may. Chúng tôi cũng tập trung vào phân khúc trung và cao cấp, khai thác thị trường ngách tham gia vào chuỗi cung ứng sản phẩm bảo hộ…", ông Cao Hữu Hiếu chia sẻ.

Ông Lưu Tiến Chung, Tổng giám đốc Công ty CP May Bắc Giang, cũng phấn khởi thông báo, kết thúc năm 2025, kim ngạch xuất khẩu của DN tăng khoảng 10% so với năm 2024, tập trung chủ yếu vào các dòng áo khoác cao cấp phục vụ các thị trường Nhật Bản, châu Âu và Mỹ. "Kết quả này không chỉ phản ánh năng lực sản xuất và quản trị của DN mà còn là minh chứng cho chiến lược đầu tư đồng bộ vào tự động hóa, chuyển đổi số, nhà máy thông minh và chuyển đổi xanh. Điều đáng chú ý là việc đầu tư này không chỉ nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm, rút ngắn thời gian giao hàng mà còn củng cố niềm tin của khách hàng, giúp DN duy trì ổn định đơn hàng ngay cả trong bối cảnh thị trường biến động", ông Lưu Tiến Chung cho biết.

Ở ngành thủy sản, lãnh đạo Hiệp hội Chế biến và xuất khẩu thủy sản VN (VASEP) thừa nhận những áp lực về chi phí, rào cản thương mại và yêu cầu tiêu chuẩn ngày càng cao. Đơn cử như hàng thủy sản xuất khẩu sang phải chịu thuế đối ứng 20%, thuế chống bán phá giá tôm ở mức cao, quy định bảo vệ động vật biển (MMPA)... Tuy nhiên, Mỹ vẫn là thị trường quan trọng với giá trị xuất khẩu lớn, nhất là các sản phẩm chủ lực là tôm, cá tra và cá ngừ. "Với nỗ lực đó, kết quả xuất khẩu năm 2025 cho thấy ngành thủy sản VN đang duy trì đà tăng trưởng tương đối vững, với động lực chính đến từ tôm và cá tra, trong khi các nhóm hải sản khác cũng phục hồi tích cực. Xuất khẩu thủy sản cả năm đạt trên 11,3 tỉ USD, đây là một thành tích rất đáng tự hào trong bối cảnh khó khăn bủa vây", bà Lê Hằng, Phó tổng thư ký VASEP, nhận định.

ẢNH: QUANG THUẦN

ẢNH: QUANG THUẦN

Công ty TNHH Thương mại và sản xuất Sao Nam (TP.HCM) cũng đã có nhiều giải pháp thích ứng linh hoạt khi thị trường xuất khẩu gặp khó khăn, nhất là tại thị trường Mỹ. Bà Đỗ Thị Kim Loan, Tổng giám đốc Công ty Sao Nam, kể rằng trước đây khi bán ít sản phẩm với biên lợi nhuận cao thì giờ đây DN này đã chọn bán số lượng nhiều hơn với biên lợi nhuận thấp hơn. Đồng thời, các sản phẩm xuất khẩu là ván lót sàn nhà hay nội thất gỗ cung cấp cho các nhà thầu xây dựng công trình nhà ở cũng linh hoạt theo yêu cầu của họ, giảm bớt chi phí đầu vào. Bên cạnh đó, các DN trong ngành cũng liên kết với nhau để làm những đơn hàng lớn, đáp ứng yêu cầu giao hàng nhanh và tiết kiệm chi phí.

Năm 2026 thương mại ra sao?

Ở thời điểm hiện nay, hầu hết các DN xuất khẩu của VN đều đã có những đơn hàng gối đầu cho những tháng tiếp theo trong năm 2026. Ở ngành dệt may, dự báo tổng cầu dệt may thế giới có thể chỉ đạt 3% trong năm 2026, thấp hơn một nửa so với năm 2025. Bên cạnh mức tăng trưởng khiêm tốn là sự tác động của chính sách thuế quan "ngấm" vào người tiêu dùng Mỹ dẫn tới cắt giảm chi tiêu. Để giữ vững ổn định sản xuất, dự báo các DN sẽ phải tăng cường mở rộng thị trường sang EU, Nhật Bản, Hàn Quốc… tạo nên cuộc cạnh tranh khốc liệt hơn.

"Do vậy, để duy trì đà tăng trưởng, các DN trong ngành sẽ phải tiếp tục đẩy mạnh chuyển đổi số, tập trung vào các sản phẩm cao cấp, đi sâu vào các thị trường ngách… Các nhà máy cần đầu tư vào máy móc hiện đại, giảm thiểu chi phí và tìm kiếm cơ hội ở các thị trường mới. Việc này bao gồm đa dạng hóa sản phẩm, số hóa hoạt động, tăng cường sản xuất xanh và nhắm đến các thị trường mới ở châu Á, châu Âu và Úc. Bên cạnh đó, các DN cần nâng cao kỹ năng cho lực lượng lao động trong các vai trò thiết kế, phát triển sản phẩm và quản lý chuỗi cung ứng kỹ thuật số", đại diện Hiệp hội Dệt may VN cho biết.

Ông Nguyễn Quốc Khanh, Chủ tịch Hiệp hội Gỗ và lâm sản VN (Viforest), cho rằng ngành gỗ duy trì tốc độ tăng trưởng trên 5% và kim ngạch trên 17 tỉ USD trong năm 2025 là một nỗ lực rất lớn của cộng đồng DN, tuy nhiên bước sang năm 2026, thị trường xuất khẩu sẽ chậm lại và có những bước chuyển biến khó lường. "Định hướng từ nay đến năm 2030, ngành gỗ sẽ đạt kim ngạch 25 tỉ USD. Để hoàn thành mục tiêu trên, các DN VN cần phải tăng cường áp dụng công nghệ, chuyển đổi số nhằm nâng cao năng suất, chất lượng và quản trị, xây dựng một chuỗi cung ứng hoàn chỉnh, mạnh mẽ và tự cường, đầu tư mạnh vào đổi mới công nghệ và sản xuất xanh. Bên cạnh đó, các DN Việt cần liên kết chặt chẽ với nhau và với cả khối DN FDI để từng bước tiến lên vai trò dẫn dắt chuỗi cung ứng", ông Nguyễn Quốc Khanh nêu định hướng.