Thị Trường Dầu Hướng Dương Tháng 10/2026: Thiết Lập Mặt Bằng Giá Mới Sau Nhịp Điều Chỉnh

Bước vào giai đoạn tháng 10/2026 (01/10/2026 - 31/10/2026), thị trường dầu thực vật toàn cầu nói chung và phân khúc dầu hướng dương nói riêng đang chứng kiến trạng thái tích lũy sau những đợt rung lắc mạnh từ quý trước. Sau khi chạm mốc trung bình 1,492.00 USD/tấn trong tháng liền kề trước đó, giá dầu hướng dương thế giới đã điều chỉnh giảm 102.00 USD/tấn (tương đương mức hạ nhiệt 6.84%) và duy trì giao dịch ổn định quanh ngưỡng 1,390.00 USD/tấn (tương đương khoảng 35.963.470 VNĐ/tấn). Sự hạ nhiệt này đang mở ra cơ hội bình ổn chi phí cho các doanh nghiệp chế biến thực phẩm, đồng thời định hình lại bức tranh cung - cầu dầu ăn tại thị trường Việt Nam cũng như quốc tế trong tháng 10.

1. Tổng quan diễn biến giá dầu hướng dương thế giới và Việt Nam

Theo số liệu thống kê thị trường hàng hóa quốc tế, biên độ dao động trong 30 ngày qua của dầu hướng dương thô và tinh luyện giao ngay nằm trong khoảng từ 1,390.00 USD đến 1,492.00 USD/tấn. Mức giá hiện tại 1,390.00 USD/tấn phản ánh một pha đi ngang mang tính kỹ thuật sau nhịp giảm, đưa thị trường về vùng cân bằng cung - cầu ngắn hạn.

Tại thị trường nội địa Việt Nam, dầu hướng dương là mặt hàng phụ thuộc gần như 100% vào nguồn cung nhập khẩu, chủ yếu từ khu vực Biển Đen (Nga, Ukraine) và một phần từ Argentina hoặc châu Âu. Do đó, bất kỳ biến động nào trên sàn giao dịch quốc tế và chi phí logistics hàng hải đều nhanh chóng phản ánh vào giá nhập khẩu CIF tại các cảng Hải Phòng và TP. Hồ Chí Minh.

• Giá nguyên liệu nhập khẩu: Mức giá cảng đến của dầu hướng dương thô về Việt Nam hiện dao động quanh ngưỡng 36.000.000 - 37.500.000 VNĐ/tấn (đã bao gồm chi phí vận chuyển và bảo hiểm nhưng chưa tính thuế GTGT và chi phí kho bãi).
• Thị trường bán buôn và bán lẻ: Các can dầu hướng dương đóng chai tinh luyện (dung tích 1L, 5L) nhập khẩu nguyên chai tại các siêu thị lớn duy trì giá ổn định từ 58.000 - 68.000 VNĐ/lít tùy thương hiệu. Các doanh nghiệp chế biến bánh kẹo, đồ hộp và thức ăn nhanh đã bắt đầu xúc tiến các hợp đồng nhập khẩu kỳ hạn cho quý 4 nhằm phục vụ mùa cao điểm Tết nguyên đán sắp tới.

2. Phân tích nguyên nhân dẫn đến đợt điều chỉnh và ổn định giá

Sự sụt giảm từ đỉnh 1,492.00 USD/tấn xuống 1,390.00 USD/tấn và bước vào trạng thái ổn định trong tháng 10/2026 xuất phát từ sự tổng hòa của nhiều yếu tố kỹ thuật và mùa vụ:

2.1. Áp lực từ vụ thu hoạch mới tại khu vực Biển Đen

Tháng 9 và tháng 10 hàng năm là thời điểm cao điểm thu hoạch và ép hạt hướng dương tại Nga và Ukraine - hai cường quốc chiếm hơn 70% lượng xuất khẩu dầu hướng dương toàn cầu. Bất chấp những thách thức địa chính trị kéo dài, sản lượng vụ mùa năm nay ghi nhận mức năng suất tương đối ổn định nhờ điều kiện thời tiết thuận lợi trong giai đoạn đơm hạt hồi tháng 7 và tháng 8. Nguồn cung hạt dồi dào chảy về các nhà máy ép dầu khiến lượng cung giao ngay tăng vọt, tạo áp lực buộc các nhà xuất khẩu phải hạ giá chào bán để giải phóng kho chứa.

2.2. Hiệu ứng thay thế từ tổ hợp dầu thực vật (Dầu cọ và Dầu đậu nành)

Dầu hướng dương không vận động độc lập mà chịu sự cạnh tranh gay gắt từ dầu cọ (Malaysia, Indonesia) và dầu đậu nành (Mỹ, Brazil). Trong những tháng gần đây, sản lượng dầu cọ bước vào chu kỳ đỉnh sản lượng tại Đông Nam Á, kéo giá dầu cọ thế giới xuống mức cạnh tranh cao. Khoảng cách chênh lệch giá (price spread) giữa dầu hướng dương và dầu cọ bị nới rộng lên mức kỷ lục trong giai đoạn giá đạt 1,492 USD/tấn, thúc đẩy các nhà nhập khẩu lớn như Ấn Độ và Trung Quốc chuyển hướng sang tăng cường nhập khẩu dầu cọ và dầu nành. Để giữ vững thị phần tại các thị trường trọng điểm này, dầu hướng dương buộc phải hạ nhiệt về vùng 1,390.00 USD/tấn để tái lập sức hấp dẫn thương mại.

2.3. Nhu cầu bổ sung kho dự trữ chững lại

Sau đợt gom hàng ồ ạt trong quý 3 để phòng ngừa rủi ro gián đoạn chuỗi cung ứng, tồn kho dầu thực vật tại các nước tiêu thụ lớn như Ấn Độ, khu vực Trung Đông và EU đã đạt mức an toàn. Trong tháng 10/2026, tâm lý của các nhà nhập khẩu chuyển sang trạng thái thăm dò, hạn chế mua đuổi giá cao và chỉ thực hiện các hợp đồng giao ngay khi giá chiết khấu về vùng hỗ trợ.

3. Tác động của các yếu tố kinh tế vĩ mô đến giá dầu hướng dương

Bên cạnh yếu tố cung - cầu thuần túy, thị trường dầu hướng dương tháng 10/2026 chịu sự chi phối mạnh mẽ từ các biến số vĩ mô toàn cầu:

3.1. Thị trường năng lượng và chính sách nhiên liệu sinh học (Biofuel)

Mối liên hệ giữa giá dầu thô Brent và thị trường dầu thực vật ngày càng trở nên khăng khít khi tỷ lệ pha trộn nhiên liệu sinh học bắt buộc tại Mỹ, Brazil và Indonesia tiếp tục gia tăng. Dầu thực vật bị hút vào ngành công nghiệp năng lượng tái tạo, tạo ra một sàn giá vững chắc. Mặc dù dầu hướng dương chủ yếu dùng trong ngành thực phẩm cao cấp, nhưng việc giá dầu nành và dầu cọ neo theo giá năng lượng đã ngăn cản đà giảm sâu của dầu hướng dương, giữ giá ở mốc sàn 1,390 USD/tấn thay vì rơi tự do.

3.2. Biến động tỷ giá USD và rủi ro chi phí vận tải biển

Chỉ số đồng USD (DXY) duy trì sức mạnh trong bối cảnh các ngân hàng trung ương duy trì lộ trình tiền tệ thận trọng đã đẩy chi phí nhập khẩu bằng đồng bản tệ của nhiều quốc gia châu Á lên cao. Đối với Việt Nam, tỷ giá USD/VND neo ở mức cao khiến giá nhập khẩu quy đổi dù đã hưởng lợi từ mức giảm 102 USD/tấn của giá thế giới nhưng biên độ giảm tại thị trường nội địa lại không quá lớn. Ngoài ra, phí bảo hiểm rủi ro chiến sự tại hành lang Biển Đen và cước tàu biển qua kênh đào Suez vẫn giữ ở mức cao, tạo thành một tầng chi phí "cứng" khó cắt giảm trong cơ cấu giá CIF.

4. Nhận định thị trường và khuyến nghị chiến lược cho doanh nghiệp

Nhìn tổng thể tháng 10/2026, mức giá 1,390.00 USD/tấn (tương đương khoảng 35.96 triệu VNĐ/tấn) được đánh giá là vùng hỗ trợ tương đối cứng của dầu hướng dương. Khả năng giá giảm sâu thêm dưới ngưỡng 1,350 USD/tấn là khá thấp do nhu cầu tiêu thụ mùa lễ hội cuối năm tại châu Á và phương Tây chuẩn bị bước vào giai đoạn tăng tốc từ tháng 11.

Trước bối cảnh thị trường này, các chủ thể tham gia chuỗi cung ứng cần lưu ý các định hướng chiến lược sau:

• Đối với doanh nghiệp sản xuất và chế biến thực phẩm tại Việt Nam: Giai đoạn tháng 10/2026 là thời điểm vàng để chốt hợp đồng mua kỳ hạn cho các lô hàng giao vào tháng 11 và tháng 12/2026. Mức chiết khấu hiện tại đã hấp thụ phần lớn áp lực mùa vụ từ Biển Đen, mang lại biên an toàn tốt cho giá thành sản xuất bánh kẹo, đồ hộp Tết.
• Đối với nhà phân phối và bán buôn: Duy trì mức luân chuyển kho hợp lý, không nên găm giữ hàng hóa quá mức với kỳ vọng giá bật tăng sốc, bởi nguồn cung cạnh tranh từ dầu cọ và dầu đậu nành vẫn đang rất dồi dào trên thị trường nội địa.
• Đối với nhà đầu tư hàng hóa: Cần theo dõi sát sao các báo cáo tiến độ thu hoạch cuối cùng tại Đông Âu và diễn biến thời tiết vụ gieo trồng tại Nam Mỹ, kết hợp theo dõi biến động của giá dầu thô thế giới để kịp thời phát hiện các tín hiệu đảo chiều xu hướng trong nửa cuối tháng 10/2026.

Tóm lại, tháng 10/2026 đánh dấu giai đoạn ổn định quý giá của thị trường dầu hướng dương sau chu kỳ biến động mạnh. Việc hiểu rõ bản chất của đợt giảm giá này sẽ giúp các đơn vị kinh doanh tại Việt Nam tối ưu hóa chi phí thu mua và giữ vững năng lực cạnh tranh trong giai đoạn kinh doanh cao điểm cuối năm.