Bùng nổ trạm đổi pin xe máy điện

Khảo sát tại TP HCM vào cuối tuần qua, phóng viên ghi nhận khá nhiều tủ đổi pin của VinFast có mặt ở các tuyến đường nội đô, khu dân cư, bãi gửi xe...

Tiết kiệm thời gian sạc pin

Tại công viên dưới dạ cầu Sài Gòn (phường An Phú), bên cạnh nhiều trụ sạc pin cho ô tô điện còn có 10 tủ đổi pin. Tại cửa hàng Thế Giới Di Động (đường Trần Não, phường An Khánh) cũng có 2 tủ đổi pin trong khi một địa điểm trên đường Trần Hưng Đạo (phường Chợ Quán) có 1 tủ đổi pin hiện diện.

Chị Kiều Thu Trang (phường Bình Tiên) cho biết chị đã cân nhắc khá lâu nhưng chưa quyết định mua xe máy điện do e ngại chuyện sạc pin ở chung cư. Tuy nhiên, gần đây chị thấy xuất hiện khá nhiều trạm đổi pin xe điện đặt ở nhiều tuyến đường nên dần yên tâm hơn. "Tôi sẽ bán chiếc xe máy xăng đang dùng để mua xe điện bởi tiết kiệm chi phí đi lại" - chị cho biết.

Theo ông Đào Khai Nguyên (phường Bình Trưng), nhiều người nhận thấy rõ lợi ích của xe điện như chi phí bảo dưỡng thấp, không phải lo tăng giá xăng... song việc sạc pin khá bất tiện, nhất là ở các chung cư, nên ngần ngại chưa chuyển đổi sang dòng xe thân thiện với môi trường này. "Khi trạm đổi pin xuất hiện nhiều hơn trên các tuyến đường và khu chung cư, chắc hẳn nhiều người, trong đó có tôi, sẽ quyết định dùng xe máy điện" - ông Nguyên nhận định.

Khác với sạc pin tại trạm sạc truyền thống - cần từ vài chục phút đến vài giờ chờ đợi, với tủ đổi pin, người dùng chỉ tốn vài phút để thay pin, thậm chí còn nhanh hơn chờ đợi đổ xăng cho xe động cơ đốt trong. Đây được xem là lời giải phù hợp cho bài toán phát triển xe điện trong điều kiện đô thị Việt Nam - nơi có mật độ dân cư cao, không phải hộ gia đình nào cũng có chỗ sạc riêng.

Mới đây, VinFast công bố chính thức ra mắt 4 mẫu xe máy điện mới, với 3 mẫu hỗ trợ đổi pin là Evo, Feliz II và Viper. Khách hàng có thể thuê 1 pin với mức phí 175.000 đồng/tháng, 2 pin với mức phí 300.000 đồng/tháng; chi phí đổi pin tại trạm là 9.000 đồng/pin/lần. Ngoài ra, khách hàng cũng có thể tự sạc pin tại nhà hoặc tại trạm sạc công cộng.

Để chuẩn bị sẵn sàng cho những mẫu xe mới vận hành, V-Green đã hoàn tất lắp đặt 4.500 trạm đổi pin đầu tiên và dự kiến sẽ đạt 45.000 tủ trên cả nước ngay trong quý I/2026. Khi hoàn tất lắp đặt, số lượng tủ đổi pin cho xe máy điện VinFast ước tính sẽ nhiều gấp rưỡi số trạm xăng hiện hành, bảo đảm cho người dân yên tâm chuyển đổi phương tiện.

Nhiều doanh nghiệp nhập cuộc

Nhiều hãng xe điện khác, thậm chí doanh nghiệp logistics, giao đồ ăn, vận chuyển hành khách..., cũng đang đẩy mạnh đầu tư mô hình trạm sạc, đổi pin tại thị trường Việt Nam, cho thấy đây là hướng khai thác thương mại hấp dẫn.

Bà Ny Bùi, Giám đốc Kinh doanh hãng xe Dat Bike , cho biết hiện Dat Bike có gần 60 điểm sạc miễn phí trên toàn quốc, dự kiến mở thêm 200 điểm sạc miễn phí không giới hạn thời gian trong năm 2026. Xe máy điện của Dat Bike có khối pin lớn gắn liền xe, phục vụ quãng đường xa hơn, ít phải sạc hơn.

Đại diện Selex cho biết hiện hãng xe máy điện này có 118 trạm đổi pin tại các thành phố lớn. Trong năm 2026, theo kế hoạch, Selex sẽ có 1.000 trạm đổi pin cho xe máy điện, trong đó riêng TP HCM dự kiến có 500 trạm đổi pin.

Công ty TNHH Thương mại Dịch vụ Great Wealth cũng đã trình Sở Xây dựng TP HCM phương án lắp đặt 10.000 tủ đổi pin tại các tuyến đường có vỉa hè phù hợp. Nếu được duyệt, công ty này dự kiến sẽ hoàn thành ngay trong quý I/2026. Trạm đổi pin sẽ đáp ứng cho tất cả mẫu xe điện của Honda, Yadea, Yamaha...

Ông Nguyễn Minh Đồng, chuyên gia giao thông, nhận xét mô hình trạm đổi, sạc pin phát triển sẽ giải quyết được bất đồng giữa ban quản lý chung cư và cư dân, đồng thời giúp người sử dụng xe điện yên tâm di chuyển mà không lo ngại hết pin giữa đường. Tuy nhiên, bên cạnh khu vực nội đô, cần lắp đặt trạm sạc, tủ đổi pin ở khu vực ngoại thành, dọc các tuyến tỉnh lộ, quốc lộ...

Về phía địa phương, mới đây, Sở Xây dựng TP HCM có công văn gửi các đơn vị, tổ chức liên quan về việc thực hiện lắp đặt tủ đổi pin trên vỉa hè trên địa bàn. Theo đó, doanh nghiệp tự chịu trách nhiệm về toàn bộ chi phí đầu tư, lắp đặt, kết nối điện và vận hành kinh doanh. Doanh nghiệp phải thực hiện bảo hiểm trách nhiệm công cộng đối với bên thứ ba trong trường hợp xảy ra sự cố cháy nổ gây thiệt hại về người và tài sản xung quanh; bảo đảm an toàn giao thông, vệ sinh môi trường và mỹ quan đô thị, khu vực xung quanh tủ (bán kính 2 m).

Bên cạnh việc xây dựng phương án bảo đảm an toàn giao thông khi dừng, đỗ xe; các hướng tiếp cận ra, vào điểm đỗ xe để sạc, doanh nghiệp còn phải có hệ thống camera giám sát và kết nối dữ liệu từ xa để theo dõi tình trạng pin, phát hiện sự cố kịp thời.