Con đường trọng điểm 19.600 tỷ đồng kết nối Việt Nam - Campuchia 'chạy nước rút' trước ngày trọng đại

TP. HCM hỗ trợ Tây Ninh 1.806 tỷ đồng để giải phóng mặt bằng

Tháng trước, HĐND TP. HCM đã thông qua chủ trương hỗ trợ 1.806 tỷ đồng từ ngân sách Thành phố để tỉnh Tây Ninh triển khai giải phóng mặt bằng Dự án cao tốc TP. HCM - Mộc Bài . Đây là cơ chế hỗ trợ mang tính đặc thù, bởi dự án có vai trò liên vùng, tác động trực tiếp đến phát triển kinh tế - xã hội của cả TP. HCM và Tây Ninh.

Theo hồ sơ cập nhật, dự án thành phần liên quan đến bồi thường, hỗ trợ, tái định cư trên địa bàn Tây Ninh ban đầu được phê duyệt với tổng mức đầu tư 1.504 tỷ đồng. Tuy nhiên, quá trình triển khai buộc phải điều chỉnh phương án bồi thường, khiến nhu cầu vốn tăng lên 3.749 tỷ đồng. Khả năng cân đối ngân sách địa phương chỉ đáp ứng được 439 tỷ đồng, nên Tây Ninh đã đề nghị TP. HCM hỗ trợ 1.806 tỷ đồng để bảo đảm tiến độ khởi công.

Việc hỗ trợ vốn của TP.HCM phù hợp với quy định tại điểm d, khoản 5, Điều 9 Luật Ngân sách nhà nước, cho phép các địa phương sử dụng chi đầu tư phát triển để hỗ trợ tỉnh khác trong trường hợp dự án mang tính liên vùng hoặc là công trình trọng điểm. Khoản hỗ trợ được trích từ nguồn dự phòng ngân sách TP.HCM năm 2025; sau khi bổ sung vốn cho Tây Ninh, quỹ dự phòng của Thành phố vẫn còn hơn 5.479 tỷ đồng.

Mới đây nhất, ông Lê Ngọc Hùng, Phó giám đốc Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình giao thông TP.HCM cho biết trên báo Đầu tư rằng Dự án thành phần 2 - Xây dựng đường gom dân sinh, cầu vượt thuộc cao tốc đã triển khai công tác đấu thầu để lựa chọn nhà thầu thi công và dự kiến khởi công các gói thầu xây lắp ngày 19/12/2025.

Tại TP.HCM, hiện công tác giải phóng mặt bằng đang được khẩn trương triển khai, với quy mô thu hồi hơn 220 ha đất, ảnh hưởng đến hơn 2.100 hộ dân, cùng tổng kinh phí bồi thường và tái định cư hơn 4.333 tỷ đồng.

TP.HCM lựa chọn hình thức hỗ trợ bằng tiền thay vì trực tiếp tham gia đầu tư, nhằm rút ngắn thủ tục và đảm bảo Dự án thành phần 1 - Thi công đường cao tốc có thể khởi công vào tháng 3/2026.

Dự án cao tốc TP. HCM - Mộc Bài được quy hoạch thế nào?

Dự án đầu tư xây dựng đường cao tốc TP.HCM – Mộc Bài được xác định là công trình hạ tầng giao thông trọng điểm quốc gia, có vai trò then chốt trong việc kết nối vùng Đông Nam Bộ với khu vực biên giới Campuchia. Tuyến bắt đầu từ đường Vành đai 3 tại xã Phú Hòa Đông (huyện Củ Chi, TP.HCM) và kết thúc tại xã Bến Cầu (tỉnh Tây Ninh), cách cửa khẩu Mộc Bài khoảng 5 km.

Hệ thống thiết kế hiện đại này không chỉ giúp bảo đảm lưu lượng phương tiện ngày càng tăng giữa TP.HCM và các tỉnh phía Tây, mà còn tạo điều kiện kết nối đồng bộ với các tuyến đường Vành đai 3, Vành đai 4, cao tốc TP.HCM – Chơn Thành, và cao tốc Gò Dầu – Xa Mát trong tương lai. Đây là cơ sở hạ tầng then chốt để hình thành mạng lưới cao tốc xuyên vùng, tăng khả năng liên kết kinh tế giữa TP.HCM, Tây Ninh và Campuchia.

Sau khi hoàn thành, tuyến cao tốc TP.HCM – Mộc Bài sẽ giúp giảm tải đáng kể cho Quốc lộ 22, rút ngắn thời gian di chuyển từ trung tâm TP.HCM đến cửa khẩu Mộc Bài xuống còn hơn 1 giờ đồng hồ, thay vì gần 3 giờ như hiện nay. Điều này sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động vận chuyển hàng hóa, logistics, xuất nhập khẩu và du lịch xuyên biên giới giữa Việt Nam và Campuchia.

Bên cạnh đó, tuyến cao tốc cũng mở ra không gian phát triển đô thị và công nghiệp mới tại khu vực Củ Chi, Gò Dầu, Bến Cầu – những địa phương được định hướng trở thành vùng kinh tế động lực trong vành đai công nghiệp – dịch vụ phía Tây Bắc TP.HCM. Các chuyên gia kinh tế nhận định, đây là “trục phát triển chiến lược” có khả năng hình thành chuỗi đô thị – công nghiệp – logistics – du lịch liên hoàn giữa TP.HCM – Tây Ninh – Phnom Penh trong những năm tới.

Trong bối cảnh TP.HCM đang mở rộng không gian phát triển sau khi sáp nhập đơn vị hành chính với Bình Dương và Bà Rịa – Vũng Tàu, tổng sản phẩm trên địa bàn hợp nhất (GRDP) của thành phố ước đạt 2.707.805 tỷ đồng, chiếm khoảng 1/4 GDP cả nước. Với quy mô này, TP.HCM tiếp tục giữ vững vị trí “đầu tàu kinh tế” của Việt Nam, là cực tăng trưởng chủ lực trong tam giác phát triển phía Nam.

Việc triển khai tuyến cao tốc TP.HCM – Mộc Bài vì thế mang ý nghĩa chiến lược lâu dài, không chỉ ở khía cạnh giao thông mà còn là bước đi quan trọng trong chiến lược phát triển vùng kinh tế trọng điểm phía Nam, mở rộng hợp tác quốc tế, tăng cường hội nhập và tạo nền tảng cho một không gian phát triển xuyên biên giới năng động, bền vững.