Đường sang Mỹ gặp khó vì thuế quan, hãng xe điện lớn nhất thế giới quyết định chơi lớn kiện thẳng chính phủ Mỹ

Theo Car News China (CNC), 4 công ty con trực thuộc nhà sản xuất ô tô BYD của Trung Quốc đã chính thức đệ đơn kiện chính phủ Mỹ lên Tòa án Thương mại Quốc tế Hoa Kỳ (CIT), nhằm phản đối một loạt sắc lệnh hành pháp về thuế quan .

Các sắc lệnh này vốn được thực thi dựa trên "Đạo luật về Quyền lực Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA)".

Theo một số tài liệu do tạp chí Caijing thu thập, các nguyên đơn trong vụ kiện bao gồm bốn thực thể cốt lõi của BYD đang hoạt động tại khu vực Bắc Mỹ , bao gồm: BYD America LLC - đơn vị phụ trách mảng phân phối và dịch vụ. Tiếp theo là BYD Coach & Bus LLC - doanh nghiệp chuyên sản xuất xe điện thương mại . Hai đơn vị còn lại là BYD Energy LLC - tập trung vào vận hành pin và BYD Motors LLC - phụ trách hoạt động nhập khẩu cùng bán hàng.

Danh sách các bị đơn bao gồm: Chính phủ Liên bang Hoa Kỳ cùng các quan chức lãnh đạo tại Bộ An ninh Nội địa, Cơ quan Hải quan và Bảo vệ Biên giới, Văn phòng Đại diện Thương mại Hoa Kỳ và Bộ Tài chính .

Vụ kiện có mã số 26-00847 tập trung vào 9 sắc lệnh hành pháp cùng các bản sửa đổi liên quan được ban hành từ tháng 2/2025. Các sắc lệnh này bao gồm: Thuế quan biên giới nhắm vào Mexico (Sắc lệnh 14194) và Canada (Sắc lệnh 14193). Các loại thuế quan cụ thể đối với Trung Quốc liên quan đến fentanyl (Sắc lệnh 14195), "thuế quan có đi có lại" (Sắc lệnh 14257). Thuế quan trả đũa (Sắc lệnh 14266). Vụ kiện cũng đề cập đến các sắc lệnh thuế quan cụ thể nhắm vào Brazil (Sắc lệnh 14323) và Ấn Độ liên quan đến các giao dịch dầu mỏ của Nga (Sắc lệnh 14329).

Trong đơn kiện, BYD cho rằng chính quyền Mỹ không đủ thẩm quyền dùng Đạo luật IEEPA để áp thuế. Doanh nghiệp này đề nghị tòa án bãi bỏ hoàn toàn các sắc lệnh liên quan và ra lệnh dừng thực thi các biện pháp thuế quan này vĩnh viễn. Ngoài ra, đơn vị này cũng yêu cầu phía Mỹ hoàn trả toàn bộ số thuế đã thu kèm tiền lãi và chi trả các chi phí phát sinh trong quá trình kiện tụng.

Trước BYD , đã có hàng nghìn doanh nghiệp nhập khẩu đệ đơn kiện tương tự để phản đối thẩm quyền áp thuế của chính quyền liên bang. Trong đó, công ty VOS Selections - một nhà nhập khẩu rượu vang ở New York đã thắng kiện tại cả Tòa án Thương mại Quốc tế (CIT) và Tòa án Phúc thẩm Liên bang.

Cụ thể, tòa án phán quyết rằng Chính phủ Mỹ không có quyền áp thuế theo đạo luật IEEPA. Chính phủ Mỹ sau đó đã kháng cáo vụ việc này lên Tòa án Tối cao. Dự kiến phán quyết cuối cùng sẽ có vào nửa đầu năm 2026.

Hiện tại, Tòa án Thương mại Quốc tế đã ban hành lệnh tạm dừng đối với hàng nghìn vụ án tương tự, bao gồm cả hồ sơ của BYD . Việc tạm dừng này nhằm chờ đợi kết quả cuối cùng từ Tòa án Tối cao để đảm bảo tính thống nhất của pháp luật.

Tuy nhiên, việc BYD chủ động nộp đơn ở thời điểm này vẫn mang ý nghĩa chiến lược quan trọng. Động thái này giúp doanh nghiệp bảo toàn quyền được nhận bồi thường cho các lô hàng đã hoặc sắp thông quan.

Đồng thời, vụ kiện của BYD có phạm vi rộng hơn khi bao quát cả các sắc lệnh thuế quan mới nhất nhắm vào các quốc gia như Brazil và Ấn Độ.

Kết quả của vụ kiện này có thể ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí nhập khẩu và giá thành xe hơi tại thị trường Mỹ trong thời gian tới.