Áp lực phía sau cuộc mở rộng của ngành hàng không
Số liệu 10 tháng đầu năm 2026 từ Cục Hàng không Việt Nam cho biết, lượng hành khách qua các sân bay đã đạt 110,4 triệu lượt, tăng 10,2% so với cùng kỳ. Các hãng hàng không trong nước vận chuyển đạt 50,2 triệu lượt, tăng 7%.

Thông qua các hoạt động tuyển dụng và đào tạo, Vietnam Airlines chủ động chuẩn bị nguồn nhân lực đáp ứng mạng đường bay và nâng cao chất lượng dịch vụ - VNA
Tại nhiều địa phương, hạ tầng hàng không đang được mở rộng. Tháng 4.2025, nhà ga T3 Tân Sơn Nhất đi vào khai thác với công suất thiết kế 20 triệu khách/năm. Tháng 12 cùng năm, Nội Bài khánh thành dự án mở rộng nhà ga quốc tế T2.
Những dự án này mới chỉ là một phần trong kế hoạch mở rộng mạng lưới sân bay trên cả nước. Tháng 7.2026, Bộ Xây dựng điều chỉnh quy hoạch, định hướng nghiên cứu, quy hoạch và hình thành 36 sân bay đến năm 2030 với tổng công suất thiết kế 249,14 triệu khách/năm.
Đằng sau những con số về sự mở rộng của sân bay, lượng khách là một nhu cầu lao động rất lớn. Riêng sân bay Long Thành giai đoạn 1, dự báo cần khoảng 14.000 người thuộc nhiều đơn vị cùng tham gia khai thác.
Nhân sự cũng là vấn đề chung của hàng không khu vực. Trong báo cáo công bố năm 2026, Boeing dự báo Đông Nam Á cần bổ sung khoảng 258.000 nhân lực hàng không đến năm 2045, gồm 66.000 phi công, 83.000 nhân viên kỹ thuật và 109.000 tiếp viên.
Nhưng khó khăn của ngành này còn nằm ở chỗ nhân sự - nhất là các vị trí chuyên môn cao - cần thời gian đào tạo, huấn luyện và tích lũy kinh nghiệm kéo dài nhiều tháng trước khi có thể đáp ứng đầy đủ yêu cầu công việc. Để khai thác những chiếc máy bay mới, việc chuẩn bị con người phải bắt đầu từ nhiều năm trước. Theo các chuyên gia, đào tạo phi công cơ bản kéo dài 18 - 20 tháng. Học viên muốn làm việc tại các hãng bay còn phải trải qua huấn luyện quân sự, chuyển loại và thực hành bay, với tổng lộ trình có thể kéo dài khoảng 26 - 30 tháng.
Với nhân lực kỹ thuật, chương trình đào tạo kéo dài khoảng 4 năm. Sau khi được tuyển dụng, nhân viên kỹ thuật vẫn cần tiếp tục tích lũy kinh nghiệm, vượt qua các kỳ đánh giá trước khi đảm nhiệm những công việc có yêu cầu cao hơn.
Tại hội nghị hàng không quốc tế cuối năm 2025, Cục Hàng không Việt Nam đã xếp thiếu hụt nhân lực vào nhóm thách thức lớn của hàng không toàn cầu, bên cạnh sức ép an toàn bay và an ninh mạng.
Nguồn nhân lực đang được chuẩn bị như thế nào?
Để chuẩn bị nhân lực cho các sân bay mới, ngành hàng không đang kết hợp đào tạo tại địa phương, huấn luyện ở các cơ sở khai thác và hợp tác với trường chuyên ngành. Tại Long Thành, Đồng Nai triển khai đề án đào tạo lao động giai đoạn 2024 - 2026, định hướng đến năm 2030, với mục tiêu hỗ trợ khoảng 4.800 người tìm việc trong và ngoài sân bay. ACV và Công ty Phục vụ mặt đất Sài Gòn (SAGS) cũng hợp tác với Trường cao đẳng Công nghệ quốc tế Lilama 2 để đào tạo nhân sự kỹ thuật, dịch vụ.
Vietnam Airlines chủ động chuẩn bị nguồn nhân lực chất lượng cao, đáp ứng nhu cầu mở rộng quy mô khai thác và phát triển của ngành hàng không Việt Nam trong những năm tới – VNA
Việc huấn luyện được tổ chức ngay tại những sân bay đang hoạt động. ACV đã công bố kế hoạch giao Tân Sơn Nhất đào tạo nhân sự cho Long Thành về nghiệp vụ khai thác, vận hành thiết bị và xử lý tình huống. Bản thân Tân Sơn Nhất có đội ngũ 137 giáo viên, huấn luyện viên nội bộ, theo số liệu cuối năm 2025. Tại Nội Bài, công tác huấn luyện nhân sự và kiểm tra hệ thống cũng được tiến hành trước khi nhà ga T2 mở rộng đón khách.
Trong lĩnh vực điều hành bay, Tổng công ty Quản lý bay Việt Nam (VATM) phối hợp với Học viện Hàng không Việt Nam đào tạo 53 học viên để tạo nguồn cho Long Thành và Trung tâm Kiểm soát không lưu TP.HCM. VATM còn hợp tác với Global ATS của Anh, đơn vị đã tổ chức 12 khóa đào tạo cho 103 học viên từ năm 2023. Bên cạnh huấn luyện trên hệ thống mô phỏng, nhân viên không lưu được tham gia các chuyến bay thương mại để tìm hiểu thực tế công việc của tổ lái.
Các hãng bay cũng chủ động xây dựng nguồn nhân lực trước kế hoạch mở rộng. Đơn cử, Vietnam Airlines dự kiến tiếp nhận 50 tàu bay thân hẹp trong giai đoạn 2030 - 2032 và xây dựng phương án thuê bổ sung từ năm 2028. Đại diện Vietnam Airlines cho biết nhu cầu đào tạo phi công của hãng đến năm 2035 là 2.300 người. Trước mắt, Vietnam Airlines đặt kế hoạch tuyển 1.000 tiếp viên trong năm 2026.
Để đào tạo phi công, Vietnam Airlines hợp tác với CAE khai thác hệ thống buồng lái mô phỏng tại Việt Nam, phục vụ khoảng 2.500 lượt huấn luyện mỗi năm. Với nhân lực kỹ thuật, Công ty Kỹ thuật máy bay VAECO liên kết với Trường đại học Khoa học và Công nghệ Hà Nội từ năm 2018, cho sinh viên học kết hợp thực hành tại doanh nghiệp. Tháng 4.2026, VAECO được công bố đạt chứng nhận tổ chức đào tạo bảo dưỡng tàu bay theo tiêu chuẩn EASA Part 147.
Đầu vào của các chương trình đào tạo là nguồn ứng viên phù hợp. Ngày 29.11 tới đây, Vietnam Airlines sẽ tổ chức Ngày hội việc làm tại Hà Nội với chủ đề "Fly Your Dream – Cất cánh ước mơ", dự kiến thu hút 1.500 người tham dự sự kiện. Chương trình năm nay tập trung tuyển dụng trực tiếp. Ứng viên có thể nộp hồ sơ, sơ tuyển hoặc phỏng vấn tại chỗ tùy yêu cầu từng vị trí.
Ngày hội việc làm giúp người trẻ hiểu nghề, đồng thời giúp hãng sớm tìm được ứng viên phù hợp. Sau tuyển dụng, họ tiếp tục được đào tạo, sát hạch và tích lũy kinh nghiệm để sẵn sàng đáp ứng nhu cầu phát triển của ngành.
Khi những sân bay, đường bay và tàu bay mới lần lượt được đưa vào khai thác, đội ngũ con người được chuẩn bị từ hôm nay sẽ là một phần quan trọng để ngành hàng không Việt Nam vận hành an toàn, chuyên nghiệp và đáp ứng kỳ vọng ngày càng cao của hành khách.