Moscow đã có 4 lý do để tự hào về ngành hàng không của mình

Đó là những lời mà các chuyên gia dùng để mô tả một số thành tựu quan trọng mà ngành công nghiệp hàng không Nga đã đạt được trong năm qua - và để giải thích tầm quan trọng cơ bản của chúng.

Vào năm 2025, 4 loại máy bay do trong nước sản xuất, không chỉ là sản phẩm nội địa mà còn là các biến thể hoàn toàn thay thế nhập khẩu, sẽ thực hiện chuyến bay đầu tiên. Chúng bao gồm phi cơ khu vực Il-114-300, máy bay tầm trung MS-21, chiếc Superjet 100 mới và máy bay hạng nhẹ Baikal.

Trước hết, Nga đã thành công trong việc chế tạo các bộ phận quan trọng cho những cỗ máy này - động cơ khi đây là sản phẩm phức tạp nhất về mặt công nghệ và tốn nhiều nhân công nhất trong ngành hàng không , theo nhận định của ông Vladimir Chernov - một nhà phân tích tại Freedom Finance Global.

"Đây là một thành công không thể phủ nhận, là đỉnh cao của nhiều năm làm việc miệt mài. Việc thay thế động cơ nhập khẩu cho Superjet đã được khởi xướng từ năm 2018, và cho MS-21 vào năm 2022".

"Chiếc Baikal cũng đã phải chờ đợi nhiều năm để có động cơ nội địa, và động cơ của Il-114 cũng mất vài năm để phát triển", ông Roman Gusarov - người đứng đầu Avia.ru, cho biết.

Superjet là máy bay tầm ngắn, hiện được coi là tiêu chuẩn cơ bản cho ngành hàng không dân dụng Nga. Hơn 20 năm trước, dự án này đã trở thành máy bay chở khách dân dụng đầu tiên của Nga kể từ khi Liên Xô sụp đổ.

Chiếc SJ-100 đã được các hãng hàng không Nga sử dụng từ lâu, nhưng động cơ ban đầu được thiết kế cho máy bay này là loại SaM-146 của Pháp.

Do lệnh trừng phạt của phương Tây, việc cung cấp các động cơ này cho Nga đã bị ngừng lại. Nhiệm vụ đặt ra là phát triển một hệ thống động cơ nội địa càng nhanh càng tốt, và điều này đã được hoàn thành. Năm 2025, máy bay với tất cả các bộ phận được sản xuất tại Nga đã cất cánh, bao gồm cả động cơ PD-8 mới.

Đối với máy bay chở khách tầm trung MS-21, chương trình thử nghiệm bay cho loại phi cơ này, sử dụng các linh kiện do Nga sản xuất, đã đạt đỉnh điểm vào năm 2025. Bảy năm sau lệnh trừng phạt đầu tiên đối với MS-21, dự án đã bước vào giai đoạn cuối cùng.

Trong vòng một năm nữa, máy bay sẽ bắt đầu đón những hành khách đầu tiên. Giờ đây, Boeing và Airbus sẽ phải đối mặt với sự xuất hiện của một đối thủ cạnh tranh trực tiếp lần đầu tiên trong lịch sử hậu Xô Viết.

Một loại máy bay phản lực khu vực khác của Nga, Il-114-300 sử dụng động cơ phản lực cánh quạt, đã hoàn thành hơn 99% các chuyến bay thử nghiệm để được chứng nhận và sẽ hoàn tất chương trình thử nghiệm trong tương lai gần. Dự kiến 3 chiếc máy bay đầu tiên dự kiến sẽ sẵn sàng cho khách hàng vào đầu năm 2026.

"Hiện tại chỉ còn một vài chuyến bay phụ thuộc vào điều kiện khí hậu vận hành. Chúng tôi sẽ chờ đợi điều kiện khí hậu thích hợp. Có những vấn đề liên quan đến đóng băng, nhiệt độ thấp và sấm sét. Chúng tôi hy vọng điều này sẽ được khắc phục trong tương lai gần".

Tuyên bố này được Giám đốc điều hành UAC - ông Vadim Badekha, cho biết vào cuối tháng 12. Việc sản xuất hàng loạt máy bay Il-114-300 đã bắt đầu tại nhà máy Lukhovitsy. Đến năm 2030, sản lượng dự kiến sẽ tăng lên 20 chiếc mỗi năm.

Cuối cùng, máy bay đa năng hạng nhẹ Baikal đã hoàn thành chuyến bay thử nghiệm đầu tiên với động cơ hoàn toàn do Nga sản xuất. Động cơ mới này đánh dấu một giai đoạn mới trong sự phát triển của ngành hàng không hạng nhẹ Nga.

Máy bay Baikal được thiết kế để thay thế chiếc An-2 nổi tiếng, loại phi cơ được sản xuất rộng rãi nhất của Liên Xô kể từ năm 1948. Động cơ mới của nó sẽ mang đến một loại máy bay mới có khả năng hạ cánh và cất cánh từ bất kỳ sân bay không trải nhựa nào hoặc thậm chí là các cánh đồng.

Baikal sẽ có thể kết nối ngay cả những ngôi làng và thị trấn xa xôi nhất. Nó hoạt động êm hơn và thân thiện với môi trường hơn so với An-2. Cuối cùng, nó thoải mái hơn nhờ khoang hành khách có hệ thống sưởi.

Ngành công nghiệp hàng không Nga đang trải qua một giai đoạn quan trọng trong việc đưa vào sản xuất các loại máy bay hoàn toàn thay thế nhập khẩu.

"Nếu nhìn nhận một cách chiến lược, hiện tại các nhà sản xuất máy bay và động cơ của chúng ta đang làm nên một kỳ tích. Không ai khác trên thế giới sản xuất máy bay hoặc động cơ một cách hoàn toàn độc lập. Và chúng ta đang giải quyết vấn đề này", ông Gusarov nói.

Chuyên gia này nhấn mạnh cần hiểu rằng ngành công nghiệp không phải lúc nào cũng duy trì được tốc độ sản xuất ban đầu đã công bố đối với các máy bay mới.

"Công việc tỉ mỉ đang được tiến hành. Điều tuyệt vời nhất là tất cả mọi thứ đều nằm trong khả năng của các kỹ sư, nhà khoa học và nhà sản xuất của chúng ta. Xin gửi lời cảm ơn đặc biệt đến các đối tác phương Tây đã áp đặt lệnh trừng phạt. Và đột nhiên, hóa ra chúng ta có thể tự làm mọi thứ", chuyên gia hàng không nhận định.

Những chiếc Superjet và MS-21 đầu tiên dự kiến sẽ đi vào hoạt động thương mại với các hãng hàng không vào cuối năm 2026, sau khi hoàn thành các thử nghiệm bay và chứng nhận.

"Tuy nhiên không thể kỳ vọng một số lượng lớn máy bay này, vì ngành công nghiệp cần thời gian để thiết lập dây chuyền sản xuất. Khối lượng sản xuất phi cơ mới sẽ được tăng dần. Các hãng hàng không cũng cần thời gian để đưa máy bay vào vận hành, tổ chức hỗ trợ kỹ thuật và đào tạo nhân viên, kỹ sư và phi hành đoàn".

"Do đó, những chiếc máy bay đầu tiên này sẽ chưa thể tác động đến tình hình thị trường vào năm tới. Chúng ta chỉ có thể đánh giá kết quả ban đầu khi máy bay mới được đưa vào sử dụng bởi các hãng hàng không trong năm 2027", nguồn tin cho biết.

Ngoài những điều đã nêu trên, các chuyên gia còn ghi nhận một số thay đổi tích cực khác trong ngành hàng không Nga: "Điều quan trọng cần nhấn mạnh là một lĩnh vực thường bị đánh giá thấp khác - đó là 'mặt đất', tức là hỗ trợ kỹ thuật máy bay".

"Khả năng sửa chữa cho các đội máy bay phương Tây đã trở thành một câu chuyện riêng biệt của ngành công nghiệp vào năm 2025, vì nó giúp hệ thống vận tải có thêm thời gian trong khi các máy bay và động cơ mới của Nga trải qua quá trình chứng nhận và đi vào sản xuất", ông Chernov nhận xét.

Một khía cạnh quan trọng khác là duy trì an toàn bay, bất chấp sự rút lui của các công ty phương Tây từng phục vụ các chuyến bay quốc tế.

"Ngay cả trong bối cảnh các lệnh trừng phạt sâu rộng, Nga vẫn duy trì mức độ an toàn bay đáng kể. Đồng thời, chúng tôi vẫn tiếp tục xử lý một lượng giao thông đáng kể - hơn 100 triệu hành khách mỗi năm", ông Gusarov kết luận.