Ngành xe điện đặt cược vào 1 loại pin siêu mới giàu mangan: Tương đương chi phí pin Trung Quốc giá rẻ, hiệu suất cao hơn 33%

Lãnh đạo mảng xe điện của General Motors (GM) đang đặt cược vào một công nghệ pin chưa được kiểm chứng, với kỳ vọng vực dậy tham vọng xe điện của hãng xe Detroit sau khi ghi nhận những khoản thiệt hại nghiêm trọng.

Ông Kurt Kelty cho biết, quyết định “đầy tham vọng và rủi ro” khi trở thành hãng ô tô toàn cầu đầu tiên ứng dụng công nghệ pin lithium giàu mangan (LMR) - vốn bị nhiều ý kiến hoài nghi là khó khả thi về mặt thương mại - là bước đi cần thiết để khơi lại nhu cầu xe điện tại Mỹ. GM dự kiến sẽ tung ra những mẫu xe đầu tiên sử dụng pin LMR vào năm 2028.

“Nếu LMR thất bại thì cũng có nghĩa là tôi thất bại. Nhưng nếu không chấp nhận rủi ro, chúng ta chỉ tiếp tục làm ra những sản phẩm cũ kỹ, sao chép lẫn nhau, và đó không phải lý do tôi được mời về đây,” ông Kelty, cựu kỹ sư của Tesla và Panasonic, người gia nhập GM năm 2024 để dẫn dắt chiến lược xe điện, chia sẻ. “Chúng ta cần những bước cải tiến thực sự lớn để cuối cùng có thể tạo ra đà tăng trưởng cho xe điện,”.

Sau làn sóng hứng khởi của người tiêu dùng Mỹ với xe điện trong giai đoạn 2021–2022, tốc độ tăng trưởng đã không đạt kỳ vọng. Doanh số chững lại khiến các hãng xe Detroit phải ghi nhận những khoản lỗ lớn vì đánh giá sai quỹ đạo tiếp nhận xe điện của thị trường.

Trong những tháng gần đây, Stellantis và Ford đều công bố các khoản chi phí hàng tỷ USD liên quan đến xe điện, còn GM hồi tháng 1 tiết lộ khoản thiệt hại 6 tỷ USD do quá trình chuyển đổi sang xe điện bị đình trệ.

Theo ông Kelty, việc đảo ngược xu hướng này có thể sẽ chưa xảy ra trong thập kỷ hiện tại. Ông dự đoán xe điện khó có thể bùng nổ trở lại trước những năm 2030.

Yếu tố cản trở lớn nhất đối với xe điện, theo ông Kelty, là sự thay đổi môi trường chính sách dưới thời Tổng thống Donald Trump, người sẽ kết thúc nhiệm kỳ vào năm 2029. Tháng trước, ông Trump công bố kế hoạch cắt giảm tiêu chuẩn tiết kiệm nhiên liệu cho xe tại Mỹ và đã rút ưu đãi thuế 7.500 USD cho người mua xe điện từ tháng 9/2025. Tuy vậy, ông Kelty cũng thừa nhận rằng các hãng xe phương Tây vẫn chưa tìm ra cách giảm chi phí đủ mạnh để thúc đẩy việc phổ cập xe điện - trái ngược với Trung Quốc, nơi pin và xe hybrid sạc điện chiếm hơn 50% doanh số xe mới năm 2025. Tại Mỹ, theo Cox Automotive, xe điện được dự báo chỉ chiếm khoảng 8% doanh số ô tô trong năm nay.

Pin LMR, theo ông Kelty, có thể giúp thu hẹp khoảng cách này, bởi việc sử dụng mangan sẽ làm giảm sự phụ thuộc vào các khoáng sản đắt đỏ và khó khai thác như niken và coban, vốn được dùng nhiều trong các công nghệ pin hiệu suất cao hiện nay.

Ông cho rằng LMR là giải pháp trung hòa giữa pin lithium sắt phosphate (LFP) - rẻ hơn nhưng mật độ năng lượng thấp, phổ biến ở Trung Quốc - và các loại pin hàm lượng niken cao, đắt đỏ hơn, do các công ty Hàn Quốc sản xuất và đang thống lĩnh thị trường Bắc Mỹ.

Tuy nhiên, giới hoài nghi chỉ ra rằng nhiều nhà sản xuất xe điện và pin lâu năm đã tránh xa công nghệ LMR do các rào cản kỹ thuật kéo dài, trong đó có hiện tượng “suy giảm điện áp” khi hiệu suất pin sụt giảm nhanh sau nhiều chu kỳ sạc. Ông Kurt Kelty khẳng định đội ngũ của mình đã “giải quyết được” vấn đề này, dù chưa từng công khai giải thích cụ thể.

Theo ông Kelty, công nghệ hóa học này sẽ giúp GM tiếp cận các loại pin có chi phí tương đương pin LFP được sản xuất bên ngoài Trung Quốc, nhưng hiệu suất cao hơn khoảng 33%. Tuy vậy, pin LMR của GM vẫn sẽ đắt hơn pin LFP sản xuất tại Trung Quốc.

Trong nỗ lực kéo giảm chi phí, GM đã giảm mức độ phụ thuộc vào đối tác pin lâu năm của Hàn Quốc là LG Energy Solution, đồng thời đa dạng hóa danh sách các nhà cung ứng pin. Bước đi này cũng cho phép hãng sử dụng nhiều dạng pin khác nhau, trong đó có pin dạng lăng trụ (prismatic) - loại pin có thể xếp chồng hiệu quả hơn, giúp tối ưu không gian và chi phí.

Dù GM vẫn chưa bắt đầu mua nguyên liệu để sản xuất hàng loạt pin LMR, ông Kelty tỏ ra tự tin sẽ đạt mốc năm 2028 như kế hoạch. Ông cũng xác nhận tập đoàn đang đàm phán với các hãng ô tô khác về khả năng cung cấp pin cho các mẫu xe điện đối thủ.

“Chúng tôi sẽ chiến thắng trong cuộc đua LMR. Đến năm 2028, khi sản phẩm được tung ra, chúng tôi sẽ làm chủ cuộc chơi và bán được rất nhiều xe điện,” ông nói.

Tuy nhiên, ông Kelty thừa nhận rằng ngay cả khi công nghệ pin LMR được thương mại hóa, các hãng xe phương Tây vẫn cần làm nhiều hơn nữa nếu muốn bắt kịp Trung Quốc trong việc sản xuất xe điện có chi phí ngang với xe chạy xăng.

“Liệu năm 2028 có phải là thời điểm tạo ra bước ngoặt lớn? Thành thật mà nói là không,” ông nói. “Tôi nghĩ sau đó chúng tôi vẫn cần thêm một vòng cải tiến lớn nữa để tiếp tục kéo chi phí xuống thấp hơn.”

Theo: Financial Times, Reuters