Người dân xếp hàng xuyên đêm mua nhà ở xã hội, chuyên gia hiến kế số hoá ngay

Trước cảnh người dân chen lấn, tự lập danh sách, thậm chí “dầm mưa dãi nắng” để nộp hồ sơ mua nhà ở xã hội , Bộ Xây dựng đã đề nghị các địa phương triển khai loạt giải pháp siết chặt quy trình tiếp nhận, ngăn chặn “cò hồ sơ”, thu tiền giữ chỗ trái phép và bảo đảm minh bạch trong mua – thuê mua nhà ở xã hội .

Sốt nóng nhà ở xã hội

Thực tế, nhu cầu sở hữu nhà ở vừa túi tiền tại Hà Nội ngày càng lớn trong khi giá chung cư thương mại liên tục leo thang tới gần 100 triệu đồng/m2. Điều này khiến nhiều người thu nhập thấp và trung bình đang đổ xô tìm kiếm các dự án nhà ở xã hội có giá “mềm” hơn.

Chẳng hạn, tại dự án nhà ở xã hội CT3, CT4 – Kim Chung, xã Thiên Lộc với tổng cộng 1.104 căn. Giá bán tạm tính là 18,4 triệu đồng/m2 (đã gồm VAT, phí bảo trì), tính sơ bộ 1 căn hộ tại đây dao động khoảng từ 900 triệu đồng đến 1,3 tỷ đồng, được cho là hấp dẫn so với thị trường nhà ở Hà Nội. Hồ sơ đăng ký được tiếp nhận từ ngày 17/11/2025 đến 3/1/2026 (không tính thứ bảy, chủ nhật) tại điểm duy nhất là Trung tâm Văn hóa thông tin thể thao xã Thiên Lộc.

Việc người dân xếp hàng dài, thậm chí thức xuyên đêm để nộp hồ sơ đã không còn xa lạ với các dự án nhà ở xã hội tại Hà Nội. Chẳng hạn như tại xã Đông Anh trước đó, hàng trăm người cũng từng đợi từ tối hôm trước để kịp đăng ký hồ sơ. Điều này không chỉ phản ánh nhu cầu nhà ở rất lớn mà còn cho thấy sự khan hiếm nguồn cung nhà vừa túi tiền trên thị trường.

Ông Nguyễn Thế Điệp - Phó Chủ tịch Câu lạc bộ Bất động sản Hà Nội cho rằng nguyên nhân dẫn đến tình trạng này đến từ sự chênh lệch lớn về giá giữa nhà ở xã hội và nhà ở thương mại. Khi giá chung cư tăng lên tới gần 100 triệu đồng mỗi m2, các dự án như CT3, CT4 - Kim Chung với giá 18,4 triệu/m² được cho là hợp lý hơn nhiều, khiến nó trở thành tâm điểm thu hút người dân. Song chính sự hấp dẫn về giá kèm theo tình trạng khan hiếm nguồn cung đã tạo nên tâm lý “sợ mất cơ hội”.

Còn theo ông Nguyễn Văn Đính - Chủ tịch Hội Môi giới bất động sản Việt Nam (VARs), nguồn cung nhà ở vừa túi tiền thực chất còn rất ít, vì trong 3 năm gần đây thị trường chủ yếu tập trung vào các dự án cao cấp cho đầu tư và đầu cơ. Ngay cả các khu vực ven đô vốn được kỳ vọng cung cấp nhà giá hợp lý cũng đang đắt đỏ và chỉ thấp hơn một chút so với khu vực trung tâm.

Cần sớm có giải pháp số hoá

Theo dữ liệu của VARs, phân khúc 80 -200 triệu đồng/m2 chiếm tỷ trọng cao nhất với 42% tổng nguồn cung chung cư tại Hà Nội. Trong khi nhóm căn hộ bình dân, vốn là loại hình được người dân trông đợi nhất, chỉ chiếm 3% lượng hàng mở bán, và đều đến từ dự án nhà xã hội. Điều này có nghĩa sản phẩm nhà thương mại giá rẻ gần như biến mất trong khi nhu cầu an cư của người dân ngày càng bức thiết.

ThS.KTS Trần Tuấn Anh - chuyên gia về quy hoạch – quản lý đô thị cho rằng cách tiếp nhận hồ sơ thông qua hình thức xếp hàng truyền thống khiến xã hội chịu nhiều chi phí, thời gian và sức khoẻ của người dân cũng bị ảnh hưởng. Hình thức này cũng tiềm ẩn nguy cơ bất công bằng, khi nhiều người phải chen lấn, trong khi hệ thống xét duyệt còn nhiều thủ tục và rủi ro về sai sót.

Hiện tượng hàng trăm người xếp hàng xuyên đêm tại dự án CT3, CT4 Kim Chung không chỉ là minh chứng cho nhu cầu an cư quá lớn mà còn là lời cảnh tỉnh về sự cần thiết phải đổi mới cách thức tiếp nhận hồ sơ, khai thác công nghệ số hóa để tạo sự minh bạch, tiện lợi và công bằng hơn trong phân phối nhà ở xã hội .

Tại cuộc họp về nhà ở xã hội cuối tháng 10/2025, Thứ trưởng Bộ Tài chính Đỗ Thành Trung đã đề xuất hệ thống đăng ký mua nhà ở trực tuyến để người dân có thể đăng ký online. Việc xét duyệt hồ sơ sẽ được làm tuần tự với hệ thống dữ liệu liên thông, giúp rút ngắn được thời gian thẩm định hồ sơ so với hiện nay.

Các chuyên gia cho rằng việc đẩy mạnh giao dịch qua nền tảng số không chỉ giúp nâng cao tính minh bạch và giảm rủi ro tranh chấp mà còn là giải pháp quan trọng để phòng chống rửa tiền, đầu cơ và đảm bảo thông tin thị trường chính xác hơn. Nếu được triển khai hiệu quả, đây sẽ là bước ngoặt giúp thị trường bất động sản Việt Nam tiến tới quản lý hiện đại và bền vững.