Hầu hết các xe đều thích nghi với xăng E10
Loay hoay dắt chiếc xe máy hiệu Air Blade có tuổi thọ gần 20 năm ra khỏi nhà để đi chợ, bà Trương Ngọc Yến , ngụ P.Cát Lái (TP.HCM) băn khoăn nói rằng bà không biết khi chuyển đổi sang xăng E10 thì xe của bà có còn sử dụng được hay không. "Tôi chỉ sử dụng xe để đi chợ gần nhà, vài ngày đi một lần nên cả tháng mới phải đổ xăng tiếp một lần. Sắp tới chuyển sang xăng E10, không biết xe sử dụng có ổn không, xăng có để lâu được không?", bà Ngọc Yến thắc mắc.
Ông Bùi Hoàng Ân, 50 tuổi, ngụ xã Đông Thạnh (TP.HCM), làm nghề giao hàng bằng xe máy, cũng rất lo lắng khi chiếc xe của ông đã quá cũ kỹ. "Tôi chạy xe, thu nhập không ổn định, lại phải lo chi phí trong gia đình nên không dư dả để đầu tư xe mới. Chiếc xe Future này tôi mua từ năm 2004, đến nay vẫn còn chạy tốt, nhưng nếu chuyển qua xăng E10 thì tôi không biết có chạy bình thường không?", ông Ân băn khoăn.
Xăng E10 sẽ được sử dụng đại trà thay thế xăng khoáng truyền thống(A92, A95) từ ngày 1.6
ẢNH: Q.T
Về vấn đề này, ông Nguyễn Minh Đồng, chuyên gia động cơ ô tô, cho biết các loại ô tô và xe máy đời mới, đặc biệt xe sản xuất từ khoảng năm 2011 - 2012 trở về sau, có phun xăng điện tử (FI/EFI), gioăng và ống dẫn chịu ethanol, đều có thể dùng tốt xăng E10. Tuy nhiên, các loại xe đời cũ hơn, xe ít chạy, xe để lâu không đi cần phải chú ý vì ethanol hút ẩm mạnh nên có thể gây khó nổ máy hoặc hụt ga nhẹ.
Nhóm rủi ro cao với xăng E10 chưa có số liệu chính xác nhưng ước tính hiện chỉ còn khoảng 5 - 15% tổng số xe lưu hành, tập trung ở các loại xe máy dùng chế hòa khí cũ, xe công nông, xe cổ, xe ít bảo dưỡng. Còn lại đa số đều tương thích với xăng E10, vấn đề là trải nghiệm… Các loại xe đời cũ này chỉ cần thay ống xăng chịu ethanol, thường xuyên vệ sinh bình xăng/chế hòa khí, bảo dưỡng kỹ hơn là vẫn chạy E10 được. Trong khi đó, các loại xe quá cũ sẽ dần biến mất sau năm 2030.
Ông Lê Trung Tính, Chủ tịch Hiệp hội Ô tô vận tải TP.HCM, cũng chia sẻ: Các loại xe không thích hợp với xăng E10 là các loại xe máy đời rất cũ dùng chế hòa khí; các loại ô tô, mô tô sản xuất trước năm 2000 và các loại xe cổ, xe sưu tầm. Bên cạnh đó, một số xe máy Trung Quốc đời đầu, xe "cỏ" dùng vật liệu kém chịu cồn, các loại máy nổ, máy cắt cỏ, ghe máy cũ…cũng không tương thích với xăng sinh học.
Theo các chuyên gia, xăng E10 đơn giản là xăng pha khoảng 10% ethanol sinh học (được chế biến, chưng cất từ sắn lát khô, mật rỉ...). Loại nhiên liệu này đã trở thành tiêu chuẩn ở rất nhiều quốc gia vì giúp giảm khí thải, giảm phụ thuộc dầu mỏ và tăng chỉ số octane.
"Nếu một chiếc xe chạy thường xuyên, xăng luôn được luân chuyển và thay mới, E10 gần như không có thời gian để hút đủ nước gây phân lớp. Đó là lý do xe hơi đời mới ở châu Âu, Mỹ hay Thái Lan vẫn chạy E10 mỗi ngày mà chẳng gặp vấn đề gì nghiêm trọng", ông Nguyễn Văn Hào, một kỹ sư hóa chất, khẳng định và nói thêm, nếu xe được vận hành đều đặn, bảo quản hợp lý và không để xăng "già" quá lâu, E10 hoàn toàn có thể hoạt động ổn định như bất kỳ loại xăng hiện đại nào khác.
Đa số ô tô hiện nay đều thích nghi tốt với xăng E10, trừ những loại xe quá cũ
ẢNH: Q.T
Cuộc "đào thải mềm" các loại xe quá cũ, gây ô nhiễm
Theo quy định tại điều 4 Thông tư số 50/2025/TT-BCT của Bộ Công thương , lộ trình chuyển đổi sang sử dụng nhiên liệu sinh học được xác định rõ ràng và cụ thể. Từ ngày 1.6.2026, toàn bộ xăng không chì lưu thông trên thị trường phải được phối trộn, pha chế thành xăng E10 để sử dụng cho động cơ xăng trên phạm vi toàn quốc. Điều này đồng nghĩa với việc các loại xăng RON92, RON95 truyền thống sẽ chính thức ngừng kinh doanh dưới dạng xăng nền thuần túy. Bên cạnh đó, việc tiếp tục duy trì phối trộn và sử dụng xăng E5 RON92 được thực hiện đến hết ngày 31.12.2030 nhằm đảm bảo tính ổn định trong giai đoạn chuyển tiếp, tạo điều kiện cho doanh nghiệp và người tiêu dùng thích nghi dần với các loại nhiên liệu mới.
Nhận định về xu hướng thay đổi trên thị trường xe máy, ô tô, một lãnh đạo trung tâm đăng kiểm ở TP.HCM cho biết việc áp dụng xăng sinh học E10 một cách đại trà có thể tạo ra một hiện tượng "đào thải mềm". Vị này phân tích: "Nhóm rủi ro cao với xăng E10 chưa có số liệu chính xác nhưng ước tính hiện chỉ còn khoảng 5 - 15% tổng số xe lưu hành, tập trung ở các loại xe máy dùng chế hòa khí cũ, xe công nông, xe cổ, xe ít bảo dưỡng. Còn lại đa số đều tương thích với xăng E10, vấn đề là trải nghiệm. Nhóm xe cũ nhưng vẫn sống khỏe sau năm 2030 gồm các loại xe máy Wave Alpha đời đầu, Dream Thái, Sirius chế hòa khí; ô tô Innova cũ, Vios đời cũ… Các loại xe đời cũ này chỉ cần thay ống xăng chịu ethanol, thường xuyên vệ sinh bình xăng/chế hòa khí, bảo dưỡng kỹ hơn là vẫn chạy E10 được. Trong khi đó, các loại xe quá cũ sẽ dần biến mất sau năm 2030. Các loại xe 2 thì đời cũ như Minsk, Simson; hay xe Cub, ô tô trước 1995 - 2000 mới là nhóm bị ảnh hưởng mạnh. Tuy nhiên không phải vì xăng E10 mà việc khí thải ngày càng siết chặt, chi phí bảo dưỡng thay phụ tùng ngày càng cao tự nhiên sẽ dẫn đến việc chủ xe chủ động thay thế và bỏ dần xe cũ".
Ông Lê Văn Quyền, chủ một garage ô tô tại TP.HCM, cũng nhận định: Đến năm 2030, điều làm cho xe quá cũ "khó sống" là tiêu chuẩn khí thải càng lúc càng cao, chính sách hạn chế xe cũ vào trung tâm, phí môi trường tăng cao và xu hướng sử dụng xe điện phổ biến. "Xăng E10 không làm xe cũ biến mất ngay nhưng sẽ góp phần khiến xe quá cũ, xuống cấp hoặc ít bảo dưỡng bị đào thải nhanh hơn theo thời gian", ông Lê Văn Quyền nhận xét.
Đối với băn khoăn về chất lượng xăng E10, Bộ Công thương yêu cầu các thương nhân kinh doanh xăng dầu, tổ chức, cá nhân sản xuất, nhập khẩu, phối trộn, pha chế, kinh doanh nhiên liệu sinh học, xăng sinh học cần đáp ứng đầy đủ các điều kiện về cơ sở hạ tầng và quy định của pháp luật; phát triển nguồn cung nhiên liệu trong nước và nhập khẩu để đảm bảo chủ động nguồn cung các loại xăng sinh học theo quy định. Sản xuất, kinh doanh nguyên liệu, nhiên liệu sinh học tuân thủ các quy hoạch, quy định có liên quan đảm bảo chất lượng sản phẩm theo quy chuẩn kỹ thuật quốc gia và tiêu chuẩn công bố.
Bộ Công thương cũng đang phối hợp với các bộ, ngành liên quan xây dựng dự thảo nghị quyết trình Chính phủ, trong đó cho phép các thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu thuê dịch vụ thử nghiệm từ các đơn vị đủ năng lực theo quy định pháp luật để kiểm tra chất lượng xăng dầu theo quy chuẩn kỹ thuật quốc gia. Việc này nhằm hoàn thiện hồ sơ cấp giấy chứng nhận đăng ký cơ sở pha chế xăng dầu.