Các khoản trợ cấp cho xe điện do chính phủ trung ương và chính quyền thành phố Tokyo cung cấp đã làm giảm giá thành thực tế của một chiếc xe điện Nissan Motor mới xuống chỉ còn 560.000 yên (3.450 đô la, khoảng 92 triệu đồng), rẻ hơn cả việc mua một chiếc xe đã qua sử dụng cùng loại.
Doanh số bán xe điện chở khách mới tại Nhật Bản đạt tổng cộng 32.378 chiếc trong quý II năm nay (tháng 4-6), theo dữ liệu ngành công nghiệp được công bố hôm thứ Hai. Khối lượng xe điện gần như tăng gấp ba lần so với cùng kỳ năm ngoái và chiếm 3,4% tổng doanh số bán ô tô mới, lần đầu tiên vượt quá 3% trong một quý. Riêng trong tháng 6, tỷ lệ này đã vượt quá 4%.
Nhu cầu về xe điện đang tăng mạnh trên toàn cầu do giá nhiên liệu tăng cao do chiến tranh Iran gây ra. Tại Nhật Bản, giá xăng đang được giữ ở mức thấp nhờ các khoản trợ cấp của chính phủ.
Cộng dồn các khoản trợ cấp, người dân tại Tokyo có thể mua một chiếc Nissan Sakura vốn có giá khoảng 13.000 USD với giá chỉ còn khoảng 3.500 USD.
Mặc dù không chịu áp lực từ giá nhiên liệu, ngày càng nhiều người tiêu dùng Nhật Bản chuyển sang sử dụng xe điện để tận dụng các khoản trợ cấp từ chính phủ trung ương và địa phương. Vào tháng 1, chính phủ Nhật Bản đã tăng mức trợ cấp tối đa cho việc mua xe điện thêm 400.000 yên, lên 1,3 triệu yên (khoảng 211 triệu đồng). Xe của Toyota Motor và Honda Motor đủ điều kiện nhận mức trợ cấp đầy đủ 1,3 triệu yên, trong khi trợ cấp cho xe Tesla ở mức 1,27 triệu yên.
Nhờ những ưu đãi đó, Honda đã bán được 4.497 xe điện trong quý 2, so với chỉ ba chiếc trong cùng kỳ năm ngoái, với mẫu xe điện nhỏ gọn Super-One chiếm 60% doanh số.
Honda đã ra mắt Super-One vào tháng 5 với giá bán lẻ 3,39 triệu yên. Với trợ cấp, giá giảm xuống còn 2,09 triệu yên (khoảng 340 triệu đồng). Nhu cầu lớn đến mức một số đại lý đã tạm thời ngừng nhận đơn đặt hàng đối với một số mẫu xe.
Doanh số của Tesla gần như tăng gấp ba lần so với năm ngoái, đạt khoảng 7.000 chiếc trong quý 2. Ngoài trợ cấp của chính phủ, Tesla cũng thông báo rằng việc sử dụng các trạm sạc Supercharger của hãng sẽ miễn phí trong ba năm. Doanh số bán xe điện của Toyota đã tăng gấp 38 lần, lên 7.240 chiếc.
Xe điện thậm chí rẻ hơn nữa nhờ các khoản trợ cấp từ chính quyền địa phương. Từ đầu tháng này, Chính quyền Thủ đô Tokyo đã tăng mức trợ cấp tối đa thêm 300.000 yên, lên 1,3 triệu yên. Biện pháp này được thực hiện nhằm đối phó với sự tăng vọt của giá năng lượng.
Honda Super-One là một trong những xe điện bán chạy nhất tại Nhật Bản.
Xe điện của Nissan , Honda và Toyota đủ điều kiện nhận ngay khoản trợ cấp 900.000 yên. Thêm 400.000 yên được cấp nếu đáp ứng một số điều kiện khác, chẳng hạn như lắp đặt thiết bị sạc và thiết bị phát điện năng lượng mặt trời.
Mẫu xe điện mini Sakura của Nissan có giá bán lẻ là 2,44 triệu yên. Nhưng mẫu xe này đủ điều kiện nhận trợ cấp quốc gia 580.000 yên cũng như trợ cấp đầy đủ của Tokyo, đưa giá bán thực tế xuống khoảng 560.000 yên (90,0 triệu đồng) ở mức thấp nhất.
Ngay cả khi không đáp ứng các điều kiện bổ sung, người tiêu dùng ở Tokyo vẫn có thể mua một chiếc Sakura với giá 960.000 yên, rẻ hơn hầu hết các loại xe mini kei chạy xăng.
Với trợ cấp của Tokyo, Honda Super-One có thể được mua với giá chỉ 790.000 yên. Toyota bZ4X, mẫu xe điện bán chạy nhất Nhật Bản, thường được bán với giá 4,8 triệu yên, nhưng giá ở Tokyo có thể giảm xuống còn chưa đến một nửa, ở mức 2,2 triệu yên.
Một số quận của Tokyo cũng cung cấp các khoản trợ cấp riêng, khiến các ưu đãi mua sắm ở Tokyo trở nên đặc biệt hào phóng. Quận Gunma trợ cấp lên đến 500.000 yên, trong khi quận Fukui chỉ trợ cấp 100.000 yên.
Tuy nhiên, các ưu đãi này đang tác động tiêu cực đến thị trường xe cũ của Nhật Bản. Vì xe cũ không đủ điều kiện nhận trợ cấp, nên việc mua một chiếc xe điện mới sẽ rẻ hơn so với mua một chiếc xe cũ đối với một số mẫu xe nhất định. Ví dụ, theo trang thông tin ô tô Car Sensor, giá trung bình của một chiếc Sakura đã qua sử dụng là 1,51 triệu yên, cao hơn nhiều so với giá trợ cấp của một mẫu xe mới tại Tokyo.
Sự sụt giảm nhu cầu trong nước đối với xe điện đã qua sử dụng có thể đẩy nhiều xe hơn sang thị trường xuất khẩu. Hầu hết các xe điện đã qua sử dụng ở Nhật Bản hiện đang được xuất khẩu ra nước ngoài.
Ngoài ra còn có nguy cơ nhu cầu xe điện sẽ giảm nếu các khoản trợ cấp bị chấm dứt. Tại Mỹ, doanh số bán xe điện đã giảm mạnh sau khi chấm dứt các khoản tín dụng thuế. Honda và nhiều nhà sản xuất ô tô khác đã ghi nhận những khoản lỗ khổng lồ liên quan đến hoạt động kinh doanh xe điện của họ.