Siêu dự án đường sắt gần 290.000 tỷ đồng đi qua 6 tỉnh, thành đặt mục tiêu quan trọng trước ngày 25/12

Theo Cổng TTĐT TP. Hải Phòng , chiều 28/10, Phó Chủ tịch UBND TP Lê Trung Kiên chủ trì cuộc họp rà soát tiến độ giải phóng mặt bằng Dự án đường sắt Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng đoạn qua địa bàn thành phố.

Theo báo cáo của Sở Nông nghiệp và Môi trường, đoạn tuyến qua Hải Phòng dài khoảng 104,669 km, gồm tuyến chính và 3 tuyến nhánh, đi qua 23 xã, phường, đặc khu. Dự án dự kiến thu hồi khoảng 446 ha đất, ảnh hưởng đến khoảng 5.650 hộ dân và 48 tổ chức. Thành phố đã phê duyệt 39 dự án thành phần phục vụ triển khai, với tổng mức đầu tư khoảng hơn 11.000 tỷ đồng.

Tính đến hết ngày 26/10/2026, diện tích đã giải phóng mặt bằng đạt 328,9/435,7 ha, tương đương 75%. Trong đó, đất nông nghiệp đạt 213,4/241 ha, tương đương 89%; đất ở đạt 1,48/12,6 ha, tương đương 11%; các loại đất khác đạt 114/184,3 ha, tương đương 62%. Ba địa phương đã hoàn thành giải phóng mặt bằng là An Hưng, An Lão và Hải An.

Tiến độ toàn dự án vẫn chưa đáp ứng yêu cầu do khối lượng công việc còn lại lớn, liên quan đến đất ở, đất quốc phòng và khu vực có mồ mả. Bên cạnh đó, việc bàn giao mốc giới tại một số nơi chưa kịp thời; hồ sơ địa chính qua các thời kỳ chưa đầy đủ, tập quán di chuyển mộ và những vướng mắc tại các khu dân cư, khu đất xen kẹp giữa đường sắt với cao tốc Hà Nội – Hải Phòng cũng ảnh hưởng đến tiến độ và sự đồng thuận của người dân.

Phát biểu tại cuộc họp, Phó Chủ tịch UBND thành phố Lê Trung Kiên yêu cầu các địa phương chủ động xử lý dứt điểm vướng mắc thuộc thẩm quyền, tránh đùn đẩy trách nhiệm hoặc máy móc trong quá trình thực hiện. Những vấn đề vượt thẩm quyền phải được báo cáo, đề xuất phương án giải quyết kịp thời, không để ảnh hưởng đến tiến độ chung.

Theo kế hoạch, trong tháng 11, các địa phương phải bàn giao từ 97% đến 98% tổng diện tích mặt bằng. Với đất công ích, đất thủy lợi, đất 5% và đất công cộng, các đơn vị cần khẩn trương hoàn thiện thủ tục, bàn giao ngay cho Ban Quản lý dự án đường sắt theo tiến độ giải phóng mặt bằng. Phần diện tích còn lại, chủ yếu là những trường hợp phức tạp, phải được tập trung xử lý trong đầu tháng 12 để hoàn thành toàn bộ công tác trước ngày 15/12/2026.

Về nguồn vốn, lãnh đạo thành phố giao Sở Tài chính phối hợp với các đơn vị liên quan rà soát chính xác nhu cầu vốn phục vụ bồi thường, hỗ trợ và tái định cư, bảo đảm sát khối lượng công việc thực tế. Các đơn vị cần sớm thống nhất nhu cầu vốn, báo cáo Bộ Xây dựng để chủ động phương án điều chuyển vốn đến những địa phương, dự án cần thiết; đồng thời xử lý dứt điểm tình trạng vốn dư, vốn giải ngân chậm, hạn chế phát sinh nhu cầu chuyển nguồn sang năm sau.

Thành phố cũng yêu cầu đẩy nhanh hoàn thiện hạ tầng các khu tái định cư, đặc biệt là hệ thống điện, nước, để sớm giao đất và hoàn tất thủ tục cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho người dân. Mục tiêu đặt ra là thu 50% tiền sử dụng đất tái định cư, nộp ngân sách ngay trong tháng 11. Sở Xây dựng được giao nghiên cứu thiết kế mẫu, hướng dẫn thống nhất về hạ tầng, vỉa hè và lộ giới tại các khu tái định cư.

Đối với công tác di chuyển mồ mả, lãnh đạo thành phố đồng ý chủ trương cho phép Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình nông nghiệp và phát triển nông thôn Hải Phòng tạm bàn giao các vị trí mộ cho địa phương tổ chức di chuyển, sau đó bàn giao chính thức khi hoàn thiện hạ tầng. Các địa phương được yêu cầu phối hợp đẩy nhanh tiến độ, phấn đấu cơ bản hoàn thành việc di chuyển mộ trong tháng 11.

Ban Quản lý dự án đường sắt cũng được yêu cầu sớm xác định bằng văn bản ranh giới, phạm vi mốc giới hành lang an toàn đường sắt theo phạm vi đã cắm, làm cơ sở để địa phương tuyên truyền, giải thích và tạo đồng thuận trong nhân dân. Đồng thời, đơn vị cần tiếp nhận hồ sơ, hiện trường ngay khi được bàn giao mặt bằng và đẩy nhanh thi công tại các khu vực trũng, khu vực xả lũ đã có mặt bằng.

Ngoài các nhiệm vụ liên quan trực tiếp đến dự án đường sắt , thành phố giao Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông Hải Phòng nghiên cứu phương án mở rộng tối đa khu vực An Khánh, nơi kết nối nút giao cao tốc với Quốc lộ 5 và Quốc lộ 10, hướng tới hình thành khu đô thị, dịch vụ, thương mại đồng bộ.

Trước đó, ngày 24/8/2026, Quốc hội thông qua nghị quyết điều chỉnh chủ trương đầu tư Dự án đường sắt Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng .

Theo nghị quyết, tuyến có điểm đầu tại vị trí nối ray qua biên giới thuộc tỉnh Lào Cai, điểm cuối tại ga Nam Hải Phòng . Tuyến chính dài khoảng 363 km, các tuyến nhánh dài khoảng 63 km, đi qua 6 tỉnh, thành phố gồm Lào Cai, Phú Thọ, Hà Nội, Bắc Ninh, Hưng Yên và Hải Phòng .

Dự án sử dụng khổ đường 1.435 mm, vận chuyển cả hành khách và hàng hóa. Tốc độ thiết kế tối đa trên đoạn từ ga Lào Cai đến ga Nam Hải Phòng là 160 km/h; đoạn qua khu vực đầu mối Hà Nội là 120 km/h và các đoạn còn lại là 80 km/h. Tuyến chính và đoạn nhánh nối ga Yên Viên – ga Gia Lâm sử dụng sức kéo điện; các tuyến nhánh kết nối cảng biển sử dụng sức kéo diesel, sau đó từng bước chuyển đổi sang đầu máy sử dụng năng lượng sạch.

Dự án có sơ bộ tổng mức đầu tư 289.339 tỷ đồng, phấn đấu cơ bản hoàn thành chậm nhất vào năm 2030.