Làn sóng phẫn nộ xung quanh chiến dịch truyền thông "Ngày Xe Tăng" (Tank Day) của Starbucks Hàn Quốc vẫn tiếp tục leo thang. Ngày 26/5, Tập đoàn Shinsegae đã công bố kết quả điều tra nội bộ, phơi bày một lỗ hổng quản trị nghiêm trọng. Do các nhân viên chủ chốt liên quan từ chối giao nộp điện thoại cá nhân, đồng thời lịch sử trò chuyện nội bộ chỉ được lưu trữ trong 7 ngày rồi tự động xóa, cơ quan chức năng gần như không thu thập được bằng chứng kỹ thuật số nào.
Nhân viên liên quan khai rằng, đoạn văn bản gây tranh cãi là "do AI gợi ý" và họ hoàn toàn không nhận thức được nó sẽ khiến công chúng liên tưởng đến Phong trào Dân chủ hóa Gwangju 18/5 .
Một cửa hàng Starbucks tại Seoul, Hàn Quốc rơi vào cảnh vắng lặng đìu hiu vào ngày 26/5 sau khi làn sóng tẩy chay bùng phát.
Tranh cãi bùng lên khi Starbucks Hàn Quốc triển khai chiến dịch quảng bá cốc giữ nhiệt “Tank Day” (Tạm dịch là ‘ngày tank’, trong đó tank vừa có nghĩa là xe tăng, vừa có nghĩa là cái thùng/ bể) - chương trình giảm giá cho dòng cốc giữ nhiệt dung tích lớn. Chương trình này được tung ra đúng vào dịp kỷ niệm cuộc nổi dậy Gwangju ngày 18/5 - một sự kiện lịch sử đau thương khi chính quyền quân sự thời đó điều động binh sĩ và xe tăng để trấn áp người biểu tình. Theo ước tính, hàng trăm người đã thiệt mạng hoặc mất tích trong cuộc đàn áp phong trào biểu tình này.
Phê duyệt qua 4 cấp nhưng không một ai phát hiện, nhắm mắt cho qua không xem bản thiết kế
Starbucks Hàn Quốc quảng bá bình giữ nhiệt bằng thép nhưng lại sử dụng các từ ngữ cực kỳ nhạy cảm như "Ngày Xe Tăng 5/18" và "Vỗ bàn bộp một cái".
Theo kết quả điều tra từ tờ Yonhap News , ông Jeon Sang-jin, Phó Chủ tịch Điều hành Quản lý của Tập đoàn Shinsegae, cho biết: Kể từ ngày 19/5 (một ngày sau khi sự việc bùng nổ), tập đoàn đã tiến hành một cuộc điều tra chuyên sâu kéo dài một tuần đối với toàn bộ 15 người liên quan, bao gồm tất cả thành viên của đội ngũ thương mại điện tử (e-commerce) Starbucks và những người chịu trách nhiệm ký duyệt. Cuộc điều tra bao gồm phân tích giám định điện thoại, máy tính xách tay và thẩm vấn chéo.
Kết quả cho thấy, chiến dịch marketing này đã vượt qua 4 cấp phê duyệt bao gồm: Trưởng nhóm, Người phụ trách, Trưởng bộ phận và Giám đốc điều hành. Tuy nhiên, trong suốt quá trình đó, không một ai nhận ra sự liên hệ nhạy cảm với Phong trào Dân chủ hóa Gwangju. Thậm chí, có người cấp trên còn bấm phê duyệt mà chưa từng mở tệp đính kèm chứa bản thiết kế .
Không chỉ có cái tên chiến dịch trùng từ gây hiểu nhầm mà các slogan quảng cáo cũng có thể gây liên tưởng nhạy cảm
Cuối cùng, cuộc điều tra vẫn chưa thể làm rõ liệu các nhân viên có cố tình làm vậy hay không. Ông Jeon Sang-jin thừa nhận, 3 trong số 5 nhân viên thuộc đội ngũ thương mại điện tử đã từ chối giao nộp điện thoại với lý do bảo vệ quyền riêng tư, khiến công tác giám định kỹ thuật số bị cản trở. Thêm vào đó, do chính sách của công ty chỉ lưu trữ tin nhắn trên phần mềm liên lạc nội bộ trong 7 ngày, nên các đoạn hội thoại ở giai đoạn lên ý tưởng ban đầu đã biến mất hoàn toàn. Cuộc điều tra hiện chỉ có thể dựa vào lời khai răng của nhân viên.
Nhân viên đổ lỗi cho AI, phủ nhận động cơ chính trị
Trong quá trình thẩm vấn, nhân viên chịu trách nhiệm giải thích rằng tên chiến dịch "Tank Day" bắt nguồn từ một mẫu bình giữ nhiệt có ý tưởng thiết kế lấy cảm hứng từ bình chứa nước (water tank). Để tìm một câu khẩu hiệu bắt cặp với câu quảng cáo khác là "Bỏ gọn vào túi" , nhân viên này đã tìm kiếm gợi ý từ một công cụ AI tạo sinh và nhận được cụm từ "Đặt bộp lên bàn" . Người này nhấn mạnh bản thân không hề cố ý khơi gợi lại nỗi đau lịch sử.
Phó Chủ tịch Jeon Sang-jin phát biểu, kết quả điều tra hiện tại thực sự không tìm thấy bằng chứng rõ ràng cho thấy nhân viên có ý đồ chính trị. Dù vậy, ông cũng thẳng thắn thừa nhận: "Rõ ràng là nội bộ Starbucks đang thiếu sự nhạy cảm trầm trọng về mặt xã hội và lịch sử. Tập đoàn đang nhìn nhận sự việc này một cách cực kỳ nghiêm túc."
Đối mặt với cuộc khủng hoảng truyền thông từ chiến dịch "Ngày Xe Tăng" của Starbucks Hàn Quốc, Chủ tịch Tập đoàn Shinsegae - ông Chung Yong-jin đã cúi đầu xin lỗi trong buổi họp báo diễn ra sáng ngày 26/5 tại quận Gangnam, Seoul.
Sa thải toàn bộ 5 nhân viên, chuyển giao hồ sơ cho cảnh sát điều tra
Tập đoàn Shinsegae thông báo, toàn bộ 5 thành viên của đội ngũ thương mại điện tử đã bị đình chỉ chức vụ và sa thải . Nếu cuộc điều tra tiếp theo của cảnh sát xác nhận họ có hành vi cố tình bôi nhọ Phong trào Dân chủ 18/5, tập đoàn sẽ truy cứu trách nhiệm dân sự và hình sự đến cùng. Hiện tại, vụ việc đã được chuyển giao cho Đội Điều tra Tội phạm Công ích thuộc Cơ quan Cảnh sát Thủ đô Seoul.
Tuy nhiên, tình hình vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt. Ngày 28/5, Quỹ Tưởng niệm 18/5 cùng các tổ chức liên quan đã đệ đơn kiện Chủ tịch Tập đoàn Shinsegae Chung Yong-jin và cựu Giám đốc điều hành Starbucks Hàn Quốc Son Jung-hyun lên Đồn Cảnh sát Gwangju Seobu với cáo buộc vi phạm Đạo luật Đặc biệt 18/5 và Đạo luật Mạng Thông tin và Truyền thông về tội xúc phạm và phỉ báng danh dự.
Làn sóng tẩy chay của người tiêu dùng đã giáng một đòn trực tiếp vào doanh thu của hãng. Theo số liệu thống kê từ nền tảng dữ liệu Mobile Index thuộc IGAWorks, trong tuần xảy ra sự việc (từ ngày 18 đến 24 tháng 5), doanh thu thanh toán của Starbucks chỉ đạt khoảng 23,69 tỷ KRW, lao dốc hơn 8,4 tỷ KRW (giảm tới 26,3% ) so với mức 32,16 tỷ KRW của tuần trước đó.
Về mức độ thiệt hại này, ông Jeon Sang-jin bày tỏ: "Lúc này không phải là lúc để tính toán tổn thất doanh thu, nhưng thực tế là chúng tôi đã thiệt hại rất lớn."
Nguồn: Yonhap, ETtoday