TPHCM định hình siêu đô thị đa cực, đa trung tâm với tầm nhìn trăm năm

Tổ chức lại không gian đô thị

Sáng 29/10, HĐND TPHCM khóa XI, nhiệm kỳ 2026-2031, khai mạc Kỳ họp thứ 6 (kỳ họp chuyên đề) nhằm xem xét, quyết định các vấn đề quan trọng, cấp thiết đối với sự phát triển của thành phố.

Phát biểu khai mạc, Chủ tịch HĐND TPHCM Võ Văn Minh cho biết sau sắp xếp địa giới hành chính, thành phố có không gian phát triển rộng lớn, nhiều tiềm năng và dư địa. Tuy nhiên, địa phương cũng đối mặt yêu cầu ngày càng cao về chất lượng tăng trưởng, hạ tầng kết nối, quản trị đô thị, bảo vệ môi trường và nâng cao đời sống người dân.

“Điểm cốt lõi của kỳ họp là kết nối 3 yếu tố không thể tách rời: quy hoạch mở ra tầm nhìn, thể chế mở đường cho đổi mới, nguồn lực đưa chủ trương vào thực tiễn”, ông Minh nhấn mạnh.

Báo cáo tại kỳ họp, ông Nguyễn Mạnh Cường - Phó Chủ tịch UBND TPHCM, cho biết quy hoạch tổng thể thành phố thời kỳ 2025-2050, tầm nhìn 100 năm định hướng tổ chức lại không gian đô thị theo mô hình siêu đô thị đa cực, đa tâm. Cấu trúc gồm 5 cực động lực, 5 trung tâm vệ tinh, 5 hệ liên kết chiến lược và 10 vùng quản trị phát triển.

Năm cực động lực gồm: lõi trung tâm dịch vụ tài chính quốc tế; đổi mới sáng tạo phía Đông; công nghiệp, công nghệ cao, logistics phía Bắc; cảng biển, thương mại tự do, logistics quốc tế và năng lượng phía Nam; đô thị, giáo dục, y tế phía Tây.

Bên cạnh đó, 5 trung tâm vệ tinh được xác định gồm Côn Đảo, Long Hải - Hồ Tràm, Hóc Môn - Củ Chi, Bàu Bàng và Tân Uyên - Bắc Tân Uyên. Các khu vực được định hướng phát triển phù hợp với điều kiện đất đai, hạ tầng, môi trường và bản sắc riêng, góp phần phân bố lại không gian đô thị và hoạt động kinh tế.

Quy hoạch cũng đề xuất 5 hệ liên kết chiến lược, gồm trục Bắc - Nam kết nối từ cửa khẩu đến không gian biển; hướng Đông - Tây liên kết Đồng bằng sông Cửu Long với Đông Nam bộ; hệ công nghiệp - sản xuất - logistics đa phương thức; hạ tầng đô thị đa tầng; và hệ liên kết xanh - xanh dương, lấy sông Sài Gòn, sông Đồng Nai làm trục sinh thái trung tâm.

Thành phố đồng thời định hướng tổ chức 10 vùng phát triển theo chức năng, điều kiện hạ tầng, môi trường và bản sắc từng khu vực, làm cơ sở xác định các chỉ tiêu hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội và kiểm soát đô thị hóa.

Quy hoạch gắn với nguồn lực

Chủ tịch HĐND TPHCM Võ Văn Minh đề nghị các đại biểu đánh giá kỹ cơ sở khoa học, tính dự báo và những lựa chọn chiến lược của quy hoạch ; bảo đảm đồng bộ giữa sử dụng đất, giao thông, hạ tầng xã hội và phân bố dân cư.

Theo ông, quy hoạch cần vượt qua tư duy chia cắt theo địa giới, ngành, lĩnh vực và dự án, hướng đến tổ chức thành phố như một chỉnh thể thống nhất, đa cực, đa trung tâm. Các không gian đô thị, công nghiệp, dịch vụ, logistics, kinh tế biển và sinh thái cần được kết nối hiệu quả, đồng thời phát huy vai trò của khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và nguồn nhân lực chất lượng cao.

Lãnh đạo HĐND thành phố cũng lưu ý cần xác định rõ các cực tăng trưởng, hành lang kết nối, dự án ưu tiên và lộ trình thực hiện. Quy hoạch phải mở rộng không gian đầu tư, đồng thời giải quyết những điểm nghẽn về ùn tắc giao thông, ngập nước, ô nhiễm môi trường; bảo tồn giá trị văn hóa, bảo đảm an sinh và thích ứng với biến đổi khí hậu.

Định hướng dài hạn của TPHCM là phát triển thuận tự nhiên, phù hợp sức chịu tải của môi trường, kiểm soát đô thị hóa tại các vùng thấp trũng, nhạy cảm. Thành phố hướng đến mô hình đô thị toàn cầu lấy con người làm trung tâm, phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, cơ chế chính sách có tính cạnh tranh quốc tế và hạ tầng hiện đại kết nối đất liền, biển, hàng không.

Ngoài quy hoạch tổng thể, kỳ họp xem xét 17 dự thảo nghị quyết triển khai Luật Phát triển đô thị, liên quan đến huy động nguồn lực tài chính, phát hành trái phiếu phục vụ đầu tư phát triển, khu thương mại tự do, logistics, kinh tế biển, khu công nghệ cao và các chính sách về văn hóa, thể thao, di sản, nhân lực chất lượng cao, y tế, quản trị đô thị.

HĐND thành phố cũng xem xét các nguyên tắc, tiêu chí, định mức phân bổ chi thường xuyên năm 2027 và điều chỉnh kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030.

Theo Chủ tịch HĐND TPHCM , yêu cầu đặt ra là kết nối chặt chẽ quy hoạch , thể chế và nguồn lực, bảo đảm các định hướng phát triển được triển khai đồng bộ, tạo nền tảng cho thành phố phát triển lâu dài.