Bộ Tài chính đang dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về gia hạn thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt (TTĐB) đối với xe có gắn động cơ dưới 24 chỗ chạy bằng pin.
Bộ Tài chính đề xuất gia hạn thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt với xe điện . Ảnh: N.Hải
Theo quy định hiện hành, thuế suất thuế TTĐB đối với xe ô tô điện chạy pin theo lộ trình: Từ ngày 1-3-2022 là 3% (loại 9 chỗ ngồi trở xuống), 2% (loại chở người từ 10 đến dưới 16 chỗ), 1% (loại chở người từ 16 đến dưới 24 chỗ) và từ ngày 1-3-2027 là 11%, 7%, 4%, tương ứng với loại xe này.
Bộ Tài chính cho biết mức thuế suất thuế TTĐB ưu đãi hiện hành ở mức thấp đối với xe ô tô điện (1-3%) so với xe sử dụng nhiên liệu hóa thạch (10-150%) đang đóng vai trò quan trọng giúp người tiêu dùng dễ mua sản phẩm xe điện do ưu đãi về thuế, góp phần giảm giá thành. Về phía doanh nghiệp, do số lượng xe bán được nhiều hơn sẽ góp phần tạo động lực đầu tư, mở rộng sản xuất, kinh doanh.
Số liệu từ cơ quan thuế và hải quan cho thấy thực hiện quy định nêu trên, tổng số lượng xe có gắn động cơ dưới 24 chỗ chạy bằng pin nhập khẩu và sản xuất trong nước đã tăng từ 7.663 chiếc (năm 2022) lên 179.316 chiếc vào năm 2025.
Tương tự, số thu ngân sách nhà nước đối với nhóm xe có gắn động cơ dưới 24 chỗ chạy bằng pin tăng từ 213,38 tỉ đồng năm 2022 lên 2.371,97 tỉ đồng năm 2025.
Theo Bộ Tài chính , thuế TTĐB đang đóng vai trò đẩy mạnh tiêu dùng xe điện , tạo động lực thúc đẩy phát triển ngành công nghiệp xe điện . Trong bối cảnh các cam kết của Việt Nam tại Hội nghị COP26 đang được triển khai mạnh mẽ, việc gia hạn ưu đãi thuế tiêu thụ đặc biệt đến hết năm 2030 sẽ góp phần đảm bảo tính nhất quán của chính sách với các mục tiêu về bảo vệ môi trường, phát triển bền vững và giảm ô nhiễm đô thị, giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch trong bối cảnh biến động mạnh về giá.
Cơ quan soạn thảo cho rằng tiếp tục phát triển xe ô tô điện có gắn động cơ chạy bằng pin được xác định là một trong những giải pháp quan trọng nhằm giảm phát thải khí nhà kính, giảm ô nhiễm môi trường đô thị và từng bước thay thế phương tiện sử dụng nhiên liệu hóa thạch theo các mục tiêu, cam kết quốc tế của Việt Nam. Do đó, quy định gia hạn thuế suất thuế TTĐB đối với xe có gắn động cơ dưới 24 chỗ chạy bằng pin là cần thiết và cấp thiết trong bối cảnh hiện nay.
Tại dự thảo, Bộ Tài chính đề xuất gia hạn thời gian áp dụng các mức thuế suất thuế TTĐB đối với xe có gắn động cơ dưới 24 chỗ chạy bằng pin như sau:
- Đối với xe ô tô chở người và xe chở người bốn bánh có gắn động cơ từ 9 chỗ trở xuống, xe ô tô pick-up chở người, có mức thuế TTĐB là 3% đến hết ngày 31-12-2030, từ 1-1-2031 áp dụng mức 11%.
- Đối với xe ô tô chở người và xe chở người bốn bánh có gắn động cơ từ 10 đến dưới 16 chỗ, có mức thuế suất 2% đến hết ngày 31-12-2030, từ 1-1-2031 là 7%.
- Đối với xe ô tô chở người và xe chở người bốn bánh có gắn động cơ từ 16 đến dưới 24 chỗ có mức thuế suất 1% đến hết ngày 31-12-2030, từ 1-1-2031 là 4%.
- Đối với xe ô tô pick-up chở hàng cabin kép, xe ô tô tải VAN có từ hai hàng ghế trở lên, có thiết kế vách ngăn cố định giữa khoang chở người và khoang chở hàng có mức thuế suất 2% đến hết ngày 31-12-2030, từ 1-1-2031 là 7%.
Theo tính toán của Bộ Công Thương, nếu tiếp tục gia hạn áp dụng thuế TTĐB ưu đãi ở mức từ 1-3% đến hết năm 2030, số lượng xe điện chạy bằng pin sẽ tiếp tục tăng mạnh, đặc biệt ở phân khúc xe chở người từ 9 chỗ trở xuống.
Trong khi đó, Bộ Tài chính ước tính số giảm thu ngân sách nhà nước trong trường hợp gia hạn thuế suất thuế TTĐB đối với xe có gắn động cơ dưới 24 chỗ chạy bằng pin đến hết năm 2030 là 10.000 tỉ đồng/năm, bao gồm giảm thu thuế TTĐB khâu nội địa khoảng 8.800 tỉ đồng/năm và khoảng 100-200 tỉ đồng/năm tại khâu nhập khẩu, giảm thu thuế giá trị gia tăng khoảng 900-1.000 tỉ đồng/năm.
Số liệu đánh giá tác động này chưa tính đến tác động giảm thu thuế TTĐB, giá trị gia tăng, lệ phí trước bạ đối với cả xe chạy bằng xăng khi số lượng người dùng xe điện , xe hybrid tăng lên và số lượng xe ô tô chạy bằng xăng giảm đi.