Chiến lược bình ổn giá xăng dầu đa tầng, linh hoạt
Theo Bộ Công thương , trước tác động xung đột tại Trung Đông lên thị trường năng lượng thế giới, Việt Nam đã phản ứng với một chiến lược bình ổn giá xăng dầu đa tầng, linh hoạt, có chiều sâu và được đánh giá là một trong những mô hình hiệu quả nhất trong khu vực.
Giá xăng dầu tại Việt Nam đang ở mức trung bình và thấp hơn các nước trong khu vực
ẢNH: PHAN HẬU
Chỉ trong 1 tháng vừa qua, Quỹ Bình ổn giá xăng dầu đã được kích hoạt 9 lần, với tổng số tiền chi ra khoảng 5.300 tỉ đồng (khoảng 217 triệu USD). Thêm vào đó, lần đầu tiên trong lịch sử, Thủ tướng Chính phủ ký quyết định chi ngân sách nhà nước được tạm ứng trực tiếp vào quỹ 8.000 tỉ đồng (khoảng 303 triệu USD) để thực hiện mục tiêu bình ổn giá xăng dầu .
Bên cạnh Quỹ Bình ổn, Chính phủ triển khai nhiều công cụ tài khóa để giảm thiểu tác động của tăng giá xăng dầu . Cụ thể, thuế nhập khẩu ưu đãi về 0% đối với một số mặt hàng xăng dầu từ ngày 9.3 đến 30.4. Thuế bảo vệ môi trường về 0% đối với xăng (trừ ethanol), dầu diesel và nhiên liệu hàng không từ nửa đêm 26.3 đến 15.4. Thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng cắt giảm từ 8 - 10% xuống 0%; miễn khai thuế giá trị gia tăng trong khi vẫn được khấu trừ thuế đầu vào.
Khi áp dụng các giải pháp nêu trên, thu ngân sách ước tính giảm khoảng 7.200 tỉ đồng/tháng (khoảng 295 triệu USD) nhưng Chính phủ đánh giá đây là giải pháp "cần thiết để bình ổn giá cả và giảm áp lực chi phí" đến người dân, doanh nghiệp.
Theo Bộ Công thương , cơ chế điều hành giá xăng dầu cũng có bước đột phá để ứng phó linh hoạt với diễn biến khó lường từ thị trường xăng dầu thế giới. Cụ thể, từ ngày 6.3, liên bộ Công thương - Tài chính được phép điều chỉnh giá ngay khi giá cơ sở tăng trên 7%, không cần chờ hết chu kỳ 7 ngày.
Sau đó, đến ngày 19.3, Chính phủ ban hành Nghị quyết 55 cho phép điều hành giá xăng dầu với cơ chế linh hoạt hơn khi cho phép điều chỉnh trong vòng 1 ngày nếu biến động vượt 15%. Bộ Công thương đánh giá, quyết định này đã giúp thị trường xăng dầu trong nước tránh hiện tượng tích lũy sốc giá như đã xảy ra ở Thái Lan.
Kết quả được chứng minh trong phiên điều hành ngày 6.3, giá xăng E5 RON 92 giảm xuống còn 23.326 đồng/lít, thấp hơn 6.788 đồng so với đỉnh ngày 24.3, tức giảm 22,5% chỉ trong vài ngày sau khi các biện pháp thuế được áp dụng.
Theo Bộ Công thương , nếu không có Quỹ Bình ổn, giá xăng E5 RON92 đã có thể lên tới 30.180 đồng/lít, xăng RON 95 gần 33.700 đồng/lít và dầu hỏa khoảng 38.930 đồng/lít, cao hơn giá thực tế tới 3.000 - 5.000 đồng/lít/kg.
Giá xăng dầu tại Việt Nam đang thấp hơn nhiều nước
Theo thống kê của Seasia.stats, so sánh với khu vực, mức tăng giá xăng dầu của Việt Nam thuộc nhóm trung bình và thấp. Trong khi đó, các nước Philippines, Myanmar và Campuchia chứng kiến mức tăng giá 50 - 80%.
Bộ Công thương cho rằng, với sự kết hợp linh hoạt giữa Quỹ Bình ổn giá xăng dầu , điều chỉnh thuế phí và cơ chế điều hành năng động, thị trường xăng dầu trong nước đang có mô hình cân bằng tương đối giữa bảo vệ người tiêu dùng, duy trì ổn định kinh tế vĩ mô và tránh gánh nặng ngân sách dài hạn.
Ngoài ra, cơ chế tạm ứng ngân sách với cam kết hoàn trả trong 12 tháng là điểm khác biệt quan trọng, thể hiện tính kỷ luật tài khóa trong bối cảnh khẩn cấp.
Theo Bộ Công thương , giá bán xăng ngày 3.4 tại Singapore là 70.328 đồng/lít, Thái Lan 35.468 đồng/lít, Campuchia 35.849 đồng/lít, Lào 50.112 đồng/lít, Trung Quốc là 34.827 đồng/lít, Việt Nam 26.976 đồng/lít.
Trong khi đó, giá dầu tại Singapore là 86.985 đồng/lít, Thái Lan 38.525 đồng/lít, Campuchia 49.293 đồng/lít, Lào 61.632 đồng/lít, Trung Quốc 31.733 đồng/lít. Tại Việt Nam, giá dầu diesel là 44.788 đồng/lít.
Như vậy, giá xăng dầu của Việt Nam đang ở mức trung bình và thấp hơn so với các nước có chung đường biên giới, riêng giá dầu cao hơn so với Trung Quốc, Thái Lan.