Theo các nhà môi giới hàng hải, hãng vận tải biển Sinokor của Hàn Quốc vừa cung cấp một tàu chở dầu thô cỡ lớn (VLCC), có sức chứa khoảng 2 triệu thùng dầu, với mức giá 897 điểm Worldscale, tương đương 897% so với mức cước cơ sở.
Worldscale là hệ thống tham chiếu được sử dụng rộng rãi trong ngành vận tải biển để xác định giá cước vận chuyển dầu thô . Trên thực tế, giá thuê tàu thường dao động quanh mức chuẩn hoặc cao hơn ở một tỷ lệ nhất định tùy điều kiện thị trường. Vì vậy, việc một hợp đồng được ký ở mức gần gấp 9 lần giá cơ sở là hiện tượng rất hiếm gặp.
Diễn biến này cho thấy các đơn vị thuê tàu đang gặp nhiều khó khăn trong việc tìm kiếm phương tiện vận chuyển phù hợp, đặc biệt tại khu vực vùng Vịnh, nơi hoạt động hàng hải vẫn chịu ảnh hưởng bởi những bất ổn kéo dài quanh eo biển Hormuz.
Mặc dù Mỹ và Iran vừa đạt được thỏa thuận khung nhằm hạ nhiệt căng thẳng khu vực, các nút thắt về vận tải vẫn chưa thể được giải quyết trong ngắn hạn. Hoạt động rà phá thủy lôi vẫn đang diễn ra, trong khi phí bảo hiểm rủi ro chiến tranh tiếp tục ở mức cao.
Bên cạnh đó, nhiều tàu chở dầu vẫn phải neo đậu ngoài khơi do tình trạng ùn ứ và chậm trễ tại các tuyến vận tải trọng điểm. Điều này khiến nguồn cung tàu sụt giảm đáng kể đúng thời điểm các nhà máy lọc dầu châu Á tăng cường tìm kiếm nguồn dầu thô phục vụ nhu cầu mùa hè.
Sự mất cân bằng giữa nguồn cung tàu và nhu cầu vận chuyển đã đẩy giá thuê tàu lên mức cao kỷ lục.
Hoạt động giao thương ở khu vực eo biển Hormuz đã nhộn nhịp hơn, tuy nhiên những lo ngại về cước phí vận chuyển vẫn còn đó.
Chi phí vận tải gia tăng đang tạo áp lực trực tiếp lên các nhà máy lọc dầu tại châu Á . Giá dầu nhập khẩu thực tế tăng lên khi cộng thêm chi phí logistics, làm thu hẹp biên lợi nhuận của doanh nghiệp chế biến.
Các quốc gia phụ thuộc nhiều vào dầu thô vùng Vịnh như Ấn Độ và Trung Quốc có nguy cơ phải trả chi phí cao hơn đáng kể cho mỗi thùng dầu nhập khẩu. Một số chuyên gia cảnh báo nếu mặt bằng giá cước duy trì ở mức cao trong thời gian dài, các nhà máy lọc dầu có thể hạn chế mua dầu giao ngay để kiểm soát chi phí.
Biến động trong lĩnh vực vận tải cũng đang tác động đến thị trường năng lượng toàn cầu. Chi phí vận chuyển tăng cao phần nào bù đắp áp lực giảm giá từ nguồn cung dầu đang phục hồi, qua đó giúp giá dầu Brent và WTI duy trì ở mức cao hơn kỳ vọng.
Mặc dù thỏa thuận Mỹ - Iran mở đường cho lượng dầu lớn hơn quay trở lại thị trường, tình trạng tắc nghẽn trên các tuyến vận tải khiến nguồn cung này chưa thể tiếp cận người mua nhanh chóng hoặc với chi phí thấp như dự kiến.
Một yếu tố quan trọng khác là phí bảo hiểm chiến tranh. Các công ty bảo hiểm đang yêu cầu mức phí cao hơn đối với tàu hoạt động tại Vịnh Ba Tư nhằm bù đắp rủi ro từ thủy lôi và các nguy cơ an ninh còn tồn tại. Phần chi phí phát sinh này cuối cùng được chuyển sang bên thuê tàu.
Trong khi đó, nhiều chủ tàu tỏ ra thận trọng khi đưa phương tiện vào khu vực nếu không nhận được mức bồi thường tài chính đủ hấp dẫn, khiến nguồn cung tàu tiếp tục bị thắt chặt.
Theo các chuyên gia thị trường, hợp đồng đạt mức 897% Worldscale có thể chưa phải trường hợp cá biệt. Nếu hoạt động rà phá bom mìn tại eo biển Hormuz không hoàn thành theo kế hoạch trong vòng 30 ngày tới, giá cước vận tải dầu thô nhiều khả năng sẽ tiếp tục duy trì ở mức cao.
Trước rủi ro kéo dài này, các quốc gia xuất khẩu dầu lớn như Ả Rập Xê Út, UAE và Iraq đang đẩy nhanh các dự án đường ống nhằm giảm sự phụ thuộc vào tuyến vận tải qua eo biển Hormuz.
Cho đến khi những nút thắt về hạ tầng và an ninh được giải quyết triệt để, thị trường vận tải năng lượng toàn cầu được dự báo vẫn sẽ duy trì trạng thái biến động mạnh.