Hiện tượng của Lãi suất trái phiếu: Nhà băng chịu lãi cao, VinGroup, Vinhomes, Vietjet... huy động vốn rẻ hơn chỉ 9-11%/năm, nhóm chứng khoán còn thấp nữa

Báo cáo thị trường trái phiếu Quý 3/2025 do S&I Ratings vừa công bố đã chỉ ra một xu hướng đáng chú ý trên thị trường vốn. Trong khi nhóm ngân hàng đang phải tăng lãi suất coupon để huy động vốn, thì nhiều doanh nghiệp trong lĩnh vực bất động sản (BĐS) và sản xuất lại đang tiếp cận được nguồn vốn trái phiếu với chi phí thấp hơn so với trước đây.

Nguồn biểu đồ:  S&I Rating; Dữ liệu từ HNX

Theo S&I Ratings, chi phí huy động vốn của nhóm BĐS đã giảm rõ rệt trong năm qua, với mức giảm từ 50-150 điểm cơ bản (0,5% - 1,5%) , dù tần suất phát hành không đều đặn như nhóm ngân hàng. Báo cáo chỉ ra các trường hợp điển hình như VinGroup và Vinhomes (giảm từ 12,5% xuống 11%/năm), Bất động sản TCO (từ 9,6% xuống 9%), hay Văn Phú Invest (từ 11% xuống 10%).

Xu hướng này cũng lan sang nhóm tài chính phi ngân hàng và sản xuất. S&I ghi nhận Chứng khoán Kỹ thương (TCBS) giảm lãi suất từ 7,92% xuống 7%, Chứng khoán Bảo Minh từ 10% xuống 8,5%.

Về phía doanh nghiệp sản xuất, dữ liệu từ Hiệp hội Thị trường Trái phiếu Việt Nam (VBMA) cho thấy các đợt phát hành trong tháng 9 của CTCP Hàng không Vietjet (VJC) ở mức 9,722%/năm (kỳ hạn 5 năm) và CTCP Thành Thành Công - Biên Hòa (SBT) ở mức 9,5%/năm (kỳ hạn 1 năm).

Lý giải diễn biến này, S&I Ratings cho rằng môi trường kinh doanh cải thiện và thị trường BĐS ấm lên, cùng các quy định pháp lý mới, đã giúp củng cố niềm tin. Điều này được hỗ trợ bởi các số liệu vĩ mô tích cực (do VBMA tổng hợp) như GDP Quý 3/2025 tăng 8,23% và chỉ số PMI ngành sản xuất duy trì ở mức 50,4 điểm. Theo S&I, các yếu tố này giúp đánh giá rủi ro thanh toán của doanh nghiệp phi ngân hàng cải thiện, cho phép họ đàm phán mức lãi suất phát hành hợp lý hơn.

Trái ngược với xu hướng trên, chi phí huy động vốn của nhóm ngân hàng lại đang tăng. Báo cáo S&I cho thấy lãi suất coupon bình quân của nhóm này trong Quý 3 đã tăng lên 6,18%, mức cao nhất trong 6 quý. Diễn biến này được cho là do nhu cầu huy động vốn của các nhà băng tăng lên để đáp ứng tăng trưởng tín dụng, vốn đã đạt 13,37% vào cuối tháng 9/2025 (theo số liệu VBMA).

Dù chi phí vốn đã "dễ thở" hơn, áp lực đáo hạn trái phiếu BĐS vẫn còn rất lớn. Theo VBMA, riêng 3 tháng cuối năm 2025, giá trị đáo hạn của nhóm này là 18.331 tỷ đồng (chiếm 38% toàn thị trường). Thử thách được S&I dự báo sẽ còn lớn hơn trong năm 2026, khi tổng giá trị đáo hạn toàn thị trường tăng 26% (lên 233 nghìn tỷ đồng ). Đặc biệt, nhóm BĐS sẽ đáo hạn kỷ lục 141 nghìn tỷ đồng, tăng 81% so với 2025, với áp lực tập trung vào cuối năm.

Một yếu tố pháp lý quan trọng khác cũng được S&I Ratings đề cập là Nghị định 245/2025/NĐ-CP, vừa có hiệu lực từ ngày 11/9/2025. Quy định này yêu cầu tất cả tổ chức phát hành (ngoại trừ các tổ chức tín dụng và các trái phiếu được bảo lãnh thanh toán toàn bộ) phải thực hiện xếp hạng tín nhiệm khi đăng ký chào bán.

S&I kỳ vọng điều này sẽ tác động lớn tới thị trường sơ cấp, do các tổ chức phát hành cần thêm thời gian để hoàn thiện hồ sơ. Tuy nhiên, về lâu dài, đây là yếu tố giúp tăng tính minh bạch và củng cố niềm tin của nhà đầu tư, giúp thị trường phát triển bền vững hơn.