Pháp thử nghiệm cao tốc sạc không dây đầu tiên cho xe điện

Pháp đang thử nghiệm vận hành một đoạn cao tốc có khả năng sạc không dây cho xe điện ngay cả khi đang di chuyển. Hệ thống này cho thấy hiệu suất vượt trội trong điều kiện giao thông thực tế, cung cấp năng lượng gấp đôi nhu cầu của một xe tải hạng nặng, đánh dấu một bước tiến lớn nhằm loại bỏ phương tiện đốt trong vào năm 2035.

Bước tiến lớn: Biến cao tốc thành nền tảng sạc khổng lồ

Với gần 1 triệu xe chạy điện hoàn toàn đang lưu thông trên lãnh thổ, tăng trưởng mạnh mẽ so với một thập kỷ trước, Pháp đang kiên định với mục tiêu cấm bán toàn bộ phương tiện đốt trong vào năm 2035. Để hiện thực hóa mục tiêu này, công nghệ đường cao tốc sạc không dây đang được thử nghiệm ở quy mô lớn.

Pháp hiện đang tiến hành lắp đặt và thử nghiệm đoạn đường dài 1,5km trên cao tốc A10 gần Paris, biến mặt đường thành một nền tảng sạc di động.

Sáng kiến đột phá này, mang tên "sạc khi xe đang chạy", được phát triển bởi công ty Electreon (Israel) phối hợp cùng VINCI Autoroutes, nhà vận hành đường thu phí lớn nhất nước Pháp. Đây là hệ thống đầu tiên trên thế giới có khả năng sạc không dây cho nhiều loại phương tiện khác nhau—gồm xe con, xe buýt và xe tải hạng nặng—trong khi chúng vẫn đang lưu thông.

Công nghệ hoạt động bằng cách truyền năng lượng từ các cuộn dây cảm ứng được đặt dưới lớp nhựa đường, sau đó chuyển đến bộ thu được trang bị trên xe, tạo ra một dòng điện liên tục khi xe chạy.

Bốn phương tiện thử nghiệm, bao gồm một xe tải , xe van, ô tô con và xe buýt, đều được lắp đặt cuộn thu năng lượng và đang được vận hành trong điều kiện giao thông thực tế để đánh giá hiệu suất. Kết quả ban đầu vô cùng ấn tượng: Phòng thí nghiệm độc lập thuộc Đại học Gustave Eiffel (Pháp) đã xác nhận hệ thống sạc không dây này cung cấp trung bình hơn 200 kW điện liên tục và đạt đỉnh hơn 300kW. Mức năng lượng này gấp đôi nhu cầu của một xe tải hạng nặng để đi cùng quãng đường. Các thử nghiệm cũng xác minh mức độ an toàn, độ bền và khả năng vận hành ổn định ở tốc độ cao. Ông Oren Ezer, CEO của Electreon, nhận định:"Đây là cột mốc quan trọng trong phát triển đường sạc không dây trên toàn cầu."

Mở rộng toàn cầu: Giải quyết bài toán pin và quãng đường di chuyển

Khi công nghệ sạc không dây được triển khai trên quy mô lớn, tiềm năng mang lại là rất lớn. Việc sạc liên tục khi di chuyển có thể giảm đáng kể trọng lượng pin trên các phương tiện chạy điện, đặc biệt đối với xe điện hạng nặng, có thể lên tới hàng tấn. Điều này đồng nghĩa với việc thu nhỏ kích thước pin, giảm chi phí sản xuất và giảm phát thải carbon.

Thay vì phải dừng lại tại các trạm sạc, các phương tiện có thể nạp điện liên tục, giúp giảm thời gian dừng, giảm chi phí vận hành và hoàn thành hành trình với lượng pin thậm chí còn nhiều hơn lúc khởi hành. Điều này gần như loại bỏ "nỗi lo về phạm vi di chuyển" (range anxiety), vốn là rào cản lớn đối với người tiêu dùng và ngành vận tải.

Bước tiến này được kỳ vọng sẽ giúp hoạt động vận tải hàng hóa bằng phương tiện điện trở nên thực tế và hiệu quả tương tự phương tiện chạy bằng diesel. Công nghệ này hoàn toàn phù hợp với mục tiêu của Bộ Giao thông Pháp là triển khai 9.000km hệ thống đường điện hóa vào năm 2035.

Dấu mốc tại Paris cho thấy tham vọng sạc không dây tốc độ cao, linh hoạt của Electreon không còn là giấc mơ xa vời. Ngoài Pháp, công ty Israel này đang mở rộng ra toàn thế giới. Tại Mỹ, công ty đã ra mắt tuyến đường sạc công cộng đầu tiên tại bang Michigan và hợp tác với UCLA để cung cấp điện cho xe buýt nội khu trước Thế vận hội Los Angeles 2028. Các dự án khác tại bang Utah cũng đang thử nghiệm đường sạc cho xe tải hạng nặng, nhằm phục vụ vận tải thương mại.

Châu Âu nói chung và Pháp nói riêng đang đặt mục tiêu tham vọng là cấm bán toàn bộ xe sử dụng động cơ đốt trong vào năm 2035 và trung hoà carbon vào năm 2050. Với việc vận tải đường bộ chiếm 95% lượng khí thải CO2 liên quan đến vận tải hàng hóa, và hệ thống đường cao tốc tạo ra 6% lượng phát thải, dự án tại Paris có thể trở thành hình mẫu cho một mạng lưới đường bộ điện hóa toàn cầu, nơi các tuyến cao tốc không chỉ là hạ tầng giao thông mà còn là "lưới điện di động" hiệu quả.