Thưởng tết nhiều hơn nhờ giảm thuế

Thuế giảm, thu nhập tăng, tết vui hơn

Anh Minh, nhân viên một ngân hàng thương mại tại TP.HCM, cho biết tháng 1 này, số thuế thu nhập cá nhân (TNCN) phải nộp hằng tháng của anh giảm rõ rệt so với trước đây. Mức lương hiện nay của anh Minh hiện là 30 triệu đồng/tháng. Sau khi mức giảm trừ gia cảnh (GTGC) mới áp dụng từ 1.1.2026 là 15,5 triệu đồng/tháng cho bản thân và khoản bảo hiểm bắt buộc 3,15 triệu đồng (tương đương tỷ lệ 10,5%), thu nhập chịu thuế của anh Minh còn lại là 11,35 triệu đồng. Với mức thu nhập này, nếu tính theo biểu thuế lũy tiến từng phần mới, số thuế TNCN anh Minh phải nộp chỉ 635.000 đồng/tháng. Trong khi trước đây khi áp dụng mức GTGC cũ (11 triệu đồng/tháng đối với người nộp thuế và 4,4 triệu đồng/người phụ thuộc), thu nhập chịu thuế của anh Minh là 15,85 triệu đồng, kéo theo số thuế phải nộp là 1,627 triệu đồng/tháng. "Nhờ thuế TNCN điều chỉnh mới, mỗi tháng tiền thuế của tôi được giảm gần 1 triệu đồng, một năm gần 12 triệu, một khoản khá chứ không ít đâu", anh Minh hào hứng.

ẢNH: NGỌC DƯƠNG

Chị Thanh, làm việc trong ngành dịch vụ tại TP.HCM, phấn khởi kể, năm nay lương thưởng đều tăng nhưng số thuế phải nộp thì "đứng im". Chị mới nhận khoản thưởng là lương tháng 13 được 11,3 triệu đồng. Doanh nghiệp (DN) đã khấu trừ 1,5 triệu đồng tiền thuế TNCN, nên số tiền chị thực nhận còn gần 9,8 triệu đồng. Khoản thuế này được ghi nhận là tạm nộp, toàn bộ thu nhập trong năm sẽ được tổng hợp để quyết toán thuế theo quy định. "Mức thưởng tháng 13 năm nay của tôi cao hơn năm trước 4 triệu đồng do công ty làm ăn hiệu quả nên chi trả nguyên tháng lương thay vì chỉ 60% như năm ngoái. Vui nhất là tiền thưởng tăng nhưng tỷ lệ khấu trừ thuế lại thấp hơn năm ngoái, chỉ vào khoảng 13,3%, trong khi năm ngoái là 16,5%", chị Thanh hào hứng khoe. 

Theo giải thích từ bộ phận kế toán công ty, có hai nguyên nhân chính là việc khấu trừ thuế chỉ mang tính tạm thời, do đó DN thường làm tròn số thuế phải khấu trừ để thuận tiện hạch toán. Khi người lao động (NLĐ) quyết toán thuế cuối năm, số thuế thực nộp có thể thấp hơn hoặc được hoàn lại nếu đã nộp thừa. Tuy nhiên, yếu tố chính vẫn là từ ngày 1.1.2026, mức GTGC với người nộp thuế tăng lên 15,5 triệu đồng/tháng thay vì 11 triệu đồng/tháng và người phụ thuộc là 6,2 triệu đồng/tháng thay vì 4 triệu đồng trước đó. Thuế TNCN đối với tiền thưởng tháng 13 cũng được khấu trừ theo biểu thuế lũy tiến từng phần, căn cứ vào tổng thu nhập ước tính trong năm tại thời điểm chi trả. Việc nâng mức GTGC làm giảm thu nhập tính thuế, kéo theo số thuế phải nộp và tỷ lệ thuế trên tiền thưởng ít đi, khoản thực nhận nhiều hơn.

ẢNH: PHAN DIỆP

Theo quy định, luật thuế TNCN sửa đổi áp dụng đầu năm 2026 nên rất nhiều DN đợi qua tháng 1 mới chi trả lương thưởng tết để NLĐ hưởng lợi từ chính sách thuế mới. Chị Thu Hà, làm việc trong một công ty về công nghệ tại P.Xuân Hòa (TP.HCM), nói trước đây công ty của chị thường chi trả lương thưởng cuối năm khá sớm, từ giữa hoặc thậm chí đầu tháng 12 "để NLĐ có tiền sắm tết". Thế nhưng năm nay, công ty chuyển qua năm 2026 mới chi lương tháng 13 cùng lương tháng 1 luôn một thể. Lý giải về sự thay đổi này, bộ phận kế toán cho biết việc trả lương tháng 13 sau ngày 31.12 để giúp NLĐ hưởng lợi từ chính sách thuế mới. "Việc tăng mức GTGC giúp giảm thu nhập tính thuế, qua đó làm giảm số thuế phải nộp hoặc thậm chí không phát sinh thuế đối với một số trường hợp. Theo kế toán công ty, những NLĐ có thu nhập ở bậc 1 của biểu thuế lũy tiến hoặc chỉ nhỉnh hơn mức GTGC một chút, khi cộng thêm lương tháng 13 vào năm 2026, có thể không phải nộp thuế TNCN cho khoản thu nhập này", chị Hà giải thích và nói thêm "nhận trễ mà ai cũng vui".

Chị Mai Nguyên, nhân viên một công ty fintech có trụ sở tại TP.HCM, sướng rơn khi phần thuế TNCN được giảm tới 6 triệu đồng so với quy định cũ. Chị kể, chị nhận 20 triệu đồng tiền thâm niên sau 5 năm làm việc, lương tháng 13, lương tháng 1...; tổng thu nhập trong tháng 1, bao gồm lương và các khoản thưởng, lên tới khoảng 100 triệu đồng. Sau khi trừ các khoản GTGC theo mức mới, trong đó có 2 người phụ thuộc, cùng BHXH, thu nhập chịu thuế của chị còn 70,2 triệu đồng, rơi vào khung thuế suất cao nhất 30%, tương ứng số thuế phải nộp khoảng 11,6 triệu đồng. "Nếu tính theo biểu thuế cũ, thu nhập chịu thuế của tôi sau khi GTGC 11 triệu đồng/tháng và 2 đứa con mỗi đứa 4,4 triệu đồng/tháng sẽ là 78,3 triệu đồng thì số thuế phải nộp lên tới 17,6 triệu đồng. Luật thuế mới giúp tôi giảm khoảng 6 triệu đồng tiền thuế phải nộp, bù đắp chi phí đi lại về quê trong dịp tết. Vui quá", chị Nguyên chia sẻ.

Người dân có thêm tiền sắm tết

Luật sư (LS) Trần Xoa, Giám đốc Công ty luật Minh Đăng Quang, nhận xét việc các công ty chi trả lương tháng 13, tiền thưởng vào tháng 1.2026 có lợi hơn đối với người lao động do mức GTGC tăng lên và bậc thuế cũng chuyển từ 7 bậc xuống 5 bậc, thu nhập tính thuế giữa các bậc giãn ra. Những DN này cũng được thực hiện quyết toán cho kỳ tính thuế năm 2026.

Việc này không chỉ giúp NLĐ giảm gánh nặng thuế, gia tăng thu nhập trong bối cảnh chi phí sinh hoạt ngày càng cao, một điểm lợi nữa trong việc này là không những số thuế của tháng 1 giảm mà trong kỳ quyết toán thuế năm 2025 sắp tới, người nộp thuế còn có thể sẽ được hoàn thuế phần nộp thừa vì thu nhập 11 tháng chia bình quân cho 12 tháng, điều này sẽ khiến số thuế phải nộp giảm đi. "Đó là chưa kể luật Thuế TNCN mới còn cho phép người nộp thuế trừ các khoản như y tế, giáo dục. Hiện nay chưa có quy định hướng dẫn chi tiết nên người nộp thuế cần lưu lại các chứng từ, hồ sơ có liên quan để khi quy định ban hành còn có thông tin để được khấu trừ", ông Trần Xoa lưu ý.

"Khi NLĐ giảm phần thuế phải nộp, đồng nghĩa họ có thêm nguồn thu nhập để chi tiêu cho các nhu cầu thiết yếu ngay trong dịp tết này. Người dân mua sắm nhiều hơn thì DN tiêu thụ nhiều hơn, sản xuất cũng được kích thích. Việc kích cầu tiêu dùng trong nước không chỉ thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, mà đồng thời cũng nuôi dưỡng nguồn thu trong thời gian tới. Giảm thuế và tăng chi tiêu là chính sách tài khóa mở rộng, thường được áp dụng trong giai đoạn thúc đẩy tăng trưởng kinh tế", ông Xoa phân tích.

Cùng quan điểm, ông Nguyễn Ngọc Tú, giảng viên Trường ĐH Kinh doanh và Công nghệ Hà Nội, cũng cho rằng việc tăng mức GTGC có lợi hơn cho người nộp thuế so với trước. Với các quy định thuế mới thì người giảm ít vài trăm ngàn, có người lên nhiều triệu đồng mỗi tháng. Khi gánh nặng thuế đỡ đi, người nộp thuế sẽ chi tiêu gia tăng khi thu nhập thực tăng lên. Giảm thuế TNCN là chính sách thúc đẩy tiêu dùng nội địa bên cạnh chính sách giảm thuế giá trị gia tăng 2% những năm qua. Thuế giảm giúp thu nhập và việc làm của người dân tiếp tục được cải thiện, góp phần nâng cao khả năng chi tiêu. Trong môi trường kinh tế vĩ mô ổn định, các chính sách hỗ trợ kịp thời cùng với điều kiện kinh doanh thuận tiện sẽ là nền tảng cho sự phát triển xu hướng tiêu dùng trong năm 2026. Tiêu dùng nội địa sẽ tiếp tục là trụ cột quan trọng, đóng góp bền vững cho tăng trưởng kinh tế trong năm nay và các năm tiếp theo.

Thưởng vàng, phiếu quà tặng…, tính thuế như thế nào?

Không chỉ thưởng tết bằng tiền mặt, năm nay một số công ty chọn hình thức thưởng tết bằng vàng, phiếu mua hàng, hay voucher du lịch. Đặc biệt Công ty TNHH Dụ Đức Việt Nam (Đồng Tháp) dự kiến tặng quà lưu niệm 1 chỉ vàng 18K cho mỗi công nhân có thâm niên làm việc liên tục đủ 15 năm tại DN. Việc tặng quà sẽ chia ra thành nhiều đợt, mỗi đợt khoảng 200 - 300 người. Công ty TNHH Dụ Đức Việt Nam là DN 100% vốn nước ngoài, có khoảng 9.000 lao động, chuyên sản xuất giày thể thao và nguyên vật liệu cung ứng cho ngành giày. Theo bảng giá vàng ngày 28.1 của các tiệm vàng, 1 chỉ vàng 18K có giá khoảng 12 triệu đồng, dự kiến có tới 1.000 nhân viên thuộc diện thưởng vàng nên khoản thưởng tết năm nay của công ty cũng thuộc dạng "khủng". Ngoài Công ty TNHH Dụ Đức Việt Nam, tỉnh Đồng Tháp còn có 180 DN báo cáo phương án thưởng Tết Nguyên đán Bính Ngọ. Mức thưởng cao nhất lên đến khoảng 300 triệu đồng/người, trong khi mức thấp nhất là 100.000 đồng/người, chủ yếu thuộc các DN có vốn đầu tư nước ngoài.

Dịp Tết Nguyên đán năm nay, nhiều DN tổ chức các chương trình tất niên, tân niên kèm theo hoạt động bốc thăm, quay số trúng thưởng nhằm tạo không khí gắn kết cho NLĐ. Trong bữa tiệc tất niên mừng năm mới, một công ty ở TP.HCM đã tổ chức rút thăm trúng thưởng, tặng ô tô, xe máy và nhiều phần quà khác đến công nhân, nhân viên đang làm việc tại đây. Tổng cộng DN đã chi khoảng 558 triệu đồng cho các phần quà gồm 1 ô tô trị giá hơn 271 triệu đồng, 6 xe máy điện với tổng giá trị 155 triệu đồng, cùng nhiều phần thưởng khác như ti vi, tủ lạnh, máy giặt, nồi chiên không dầu, lò vi sóng, máy xay sinh tố…

Nhiều người thắc mắc phần thưởng này sẽ được trừ thuế như thế nào. Theo như Công văn 624 của Thuế tỉnh Đồng Nai đối với chi nhánh Công ty CP Công nghiệp nhựa Phú Lâm mới đây, căn cứ vào các quy định tại Thông tư 111/2013 quy định về căn cứ tính thuế đối với thu nhập trúng thưởng, trường hợp NLĐ của công ty có thu nhập nhận được từ trúng thưởng do công ty tổ chức dịp tất niên hoặc tân niên thì phần giá trị giải thưởng vượt trên 10 triệu đồng là thu nhập tính thuế 10%. Công ty có trách nhiệm khấu trừ thuế TNCN trước khi trả thưởng cho NLĐ trúng thưởng theo quy định. Các khoản chi này của công ty nếu đáp ứng đủ điều kiện thì được tính vào chi phí được trừ khi tính thuế thu nhập DN. Một số đơn vị thuế tỉnh thành khác cũng có hướng dẫn tương tự.

Ông Trần Xoa giải thích, nếu khoản quà tặng có tính chất của khoản lợi ích không bằng tiền do người sử dụng lao động trả cho NLĐ dưới mọi hình thức thì thuộc khoản thu nhập chịu thuế TNCN, công ty thực hiện khấu trừ thuế TNCN theo quy định. Tuy nhiên, nếu nội dung chi trả voucher mua sắm không ghi đích danh cá nhân được thụ hưởng mà chi chung cho tập thể cán bộ nhân viên thì khoản thu nhập này không tính vào thu nhập chịu thuế TNCN. Ở đây, cần lưu ý các khoản thưởng của công ty cho tập thể thì cá nhân không phải nộp số thuế này. Chẳng hạn, DN khen thưởng phòng, ban hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ năm qua số tiền 300 triệu đồng. Phòng ban dùng số tiền này để tổ chức tiệc, đi du lịch hay chia đều cho nhân viên trong phòng ban đó là tùy họ. Trong trường hợp nhân viên được nhận bằng tiền thì số tiền thưởng này không chịu thuế.

Thuế giảm, thưởng tết tăng, hàng triệu người lao động trên cả nước đang đón một mùa xuân mới trong không khí phấn khởi, vui mừng.