Chi tiết tuyến đường sắt gần 170.000 tỷ đồng kết nối TPHCM, Đồng Nai

Ngày 14/1, ông Lê Nguyễn Bảo Trọng – Giám đốc Phòng kinh tế kỹ thuật Tập đoàn Becamex thông tin về kế hoạch phát triển các tuyến đường sắt trên địa bàn TPHCM, kết nối với các tỉnh, thành phố phía Nam.

Becamex là doanh nghiệp nhà nước được UBND TPHCM giao tập trung nguồn lực, nhân sự thực hiện lập báo cáo nghiên cứu khả thi các dự án đường sắt, trong đó có tuyến Chơn Thành – Bàu Bàng – An Bình – Cái Mép.

Tuyến đường sắt Chơn Thành – Bàu Bàng – An Bình – Cái Mép dài gần 154 km với tổng vốn đầu tư dự kiến khoảng 168.000 tỷ đồng. Trong đó, đoạn từ An Bình – Cái Mép dài 88,44 km (từ An Bình đến cầu Đồng Nai hơn 12 km, từ cầu Đồng Nai đến Phú Mỹ, qua tỉnh Đồng Nai gần 43 km, đoạn từ Phú Mỹ đến Cái Mép – nhánh ra cảng gần 34 km); đoạn An Bình – Bàu Bàng dài 52,25 km; đoạn Bàu Bàng – Chơn Thành 12,7 km (10,5 km thuộc TPHCM và 2,2 km thuộc tỉnh Đồng Nai).

Đây là dự án đường sắt chiến lược kết nối các khu công nghiệp tại TPHCM, Đồng Nai với cảng nước sâu Cái Mép - Thị Vải, nhằm giải quyết điểm nghẽn logistics , vận chuyển hàng hóa nhanh chóng, giảm tải đường bộ. Tuyến được đề xuất có khổ đường đôi (1435 mm), tốc độ cao (160km/h vận tải khách và 120km/h vận tải hàng), dự kiến đầu tư theo hình thức đối tác công - tư (PPP).

Ước tính, khi tuyến đường sắt hình thành sẽ tiết kiệm trên 2 tỷ USD/năm chi phí logistics.

Theo Sở Xây dựng TPHCM, tuyến đường sắt Chơn Thành - Bàu Bàng – An Bình - Cái Mép quy hoạch là tuyến đường sắt quốc gia của hai tuyến TPHCM - Lộc Ninh và Biên Hòa - Vũng Tàu.

Theo quy định, mạng lưới đường sắt quốc gia do Thủ tướng Chính phủ phê duyệt quy hoạch tổng thể, còn Bộ Xây dựng tổ chức lập, thẩm định và phê duyệt các quy hoạch chi tiết. Việc xây dựng, đầu tư hạ tầng do các cơ quan nhà nước, doanh nghiệp được phép đầu tư (theo Luật Đường sắt 2025) thực hiện, sau khi có sự thống nhất và quy hoạch rõ ràng.

Đối với đoạn tuyến từ An Bình (Dĩ An) - Cái Mép, hiện nay Ban Quản lý dự án đường sắt (Bộ Xây dựng) đang được giao nhiệm vụ lập báo cáo nghiên cứu tiền khả thi. Dự án dự kiến trình Quốc hội quyết định chủ trương vào đầu năm 2026, phấn đấu khởi công năm 2027 và đưa vào khai thác giai đoạn 1 vào năm 2035.

Đối với đoạn tuyến Bàu Bàng – An Bình (Dĩ An), trước đây Thủ tướng đã giao tỉnh Bình Dương cũ lập báo cáo nghiên cứu tiền khả thi dự án.

Để đủ cơ sở trình cấp thẩm quyền xem xét, quyết định dự án đường sắt từ Chơn Thành - Bàu Bàng – An Bình - Cái Mép, Sở Xây dựng TPHCM đã kiến nghị UBND TPHCM giao Becamex nghiên cứu phương án đầu tư.

Tuyến đường sắt Chơn Thành - Bàu Bàng – An Bình - Cái Mép đóng vai trò chiến lược trong việc kết nối các trung tâm công nghiệp lớn với cảng nước sâu Cái Mép - Thị Vải. Việc triển khai dự án này được hưởng lợi lớn từ hành lang pháp lý mới, đặc biệt là Nghị định 123/2025/NĐ-CP và các Nghị quyết đặc thù của Quốc hội. Nghị định 123 cho phép áp dụng các chuẩn mực kỹ thuật tiên tiến, như mô hình Thiết kế Kỹ thuật Tổng thể (FEED) và ứng dụng công nghệ BIM , giúp tối ưu hóa quy trình thiết kế và quản lý dự án.

Quan trọng hơn, dự án có khả năng tận dụng cơ chế đặc thù về đầu tư, giải phóng mặt bằng tại các Nghị quyết phát triển Vùng Kinh tế trọng điểm phía Nam, cho phép đẩy nhanh tiến độ nghiên cứu đầu tư theo hình thức PPP, qua đó hiện thực hóa mục tiêu nâng cao năng lực logistics và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế vùng.