Đường sắt tỉ USD Bến Thành - Cần Giờ bứt tốc

Dự án trên đặt mục tiêu phá kỷ lục tiến độ làm đường sắt đô thị của cả thế giới.

Công trình của những kỷ lục

Theo thông tin từ chủ đầu tư, dự án tuyến đường sắt tốc độ cao Bến Thành - Cần Giờ động thổ từ tháng 12.2025, với nhiều hạng mục chính đã thực hiện như khảo sát địa chất, chuẩn bị mặt bằng, đường công vụ, thi công cọc khoan nhồi tại cầu chính Cần Giờ, Depot Cần Giờ, các cầu đặc biệt Dần Xây, An Nghĩa, Rạch Rán, Rạch Lá, Sông Chà và những vị trí cầu điển hình tại Km5, Km11, Km26. Hiện tại, dự án chính thức bước sang giai đoạn mới: mở rộng phạm vi thi công và tăng tốc triển khai đồng loạt trên toàn tuyến. Các nhà thầu dự kiến huy động tới 10.000 công nhân, kỹ sư và lực lượng kỹ thuật làm việc đồng thời trên công trường trong những giai đoạn cao điểm.

Các mũi thi công mới sẽ được tổ chức tại ga Bến Thành, khu vực cảng Sài Gòn phục vụ thi công hầm TBM, các cầu đặc biệt Rạch Đĩa, Ông Đội, cầu dẫn cầu Cần Giờ, đồng thời triển khai cầu điển hình tại các vị trí được bàn giao mặt bằng. Toàn bộ mặt bằng phục vụ dự án dự kiến sẽ được các địa phương hoàn tất bàn giao cho nhà đầu tư trong quý 4 năm nay. Việc thi công dự kiến sẽ hoàn thành vào quý 4/2028 để sẵn sàng chạy thử và chính thức đưa vào vận hành trong năm 2029.

Ảnh: V.G

Việc đưa tuyến đường sắt tốc độ cao Bến Thành - Cần Giờ vào vận hành chạy thử trong vòng 3 năm là tốc độ chưa từng có tiền lệ ở VN và được đánh giá là mốc tiến độ thuộc nhóm nhanh kỷ lục thế giới đối với các dự án hạ tầng giao thông phức tạp.

Tại các quốc gia phát triển về đường sắt tốc độ cao như Trung Quốc, việc xây dựng một tuyến đường sắt mới dài vài trăm ki lô mét trên mặt đất thông thường mất từ 3 - 4 năm. Trong khi đó, ở các nước châu Âu hay Nhật Bản, quy trình chuẩn bị và thi công cho một dự án tương đương có thể kéo dài tới 8 - 15 năm. Trong nước, các dự án đường sắt đô thị trước đây như metro số 1 (Bến Thành - Suối Tiên) hay Cát Linh - Hà Đông đều mất từ 10 - 12 năm xây dựng. Do đó, việc chủ đầu tư VinSpeed cùng các nhà thầu thi công đồng loạt để rút ngắn toàn bộ chu kỳ xây dựng một tuyến đường sắt tốc độ cao 350 km/giờ xuống còn khoảng 36 tháng không chỉ là kỷ lục chưa từng có trong nước, mà còn tạo ra tiền lệ bứt phá về tiến độ hạ tầng kỹ thuật trên thị trường quốc tế. Sự khác biệt của dự án Bến Thành - Cần Giờ không chỉ nằm ở chiều dài 54 km, mà ở độ phức tạp kỹ thuật vượt trội tích hợp trên toàn tuyến.

Để đáp ứng mốc vận hành chạy thử vào quý 4/2028, công trình đòi hỏi việc triển khai đồng thời nhiều gói thầu kỹ thuật đỉnh cao. Trong đó, tiêu biểu là hạng mục thi công ga ngầm Bến Thành với móng đệm sâu 34 m dưới lòng đất trung tâm đô thị hiện hữu, sử dụng máy đào hầm TBM đường kính lên tới 13 m để kết nối đồng bộ với tuyến metro số 1. Trên không, dự án phải hoàn thành cầu chính Cần Giờ vượt sông Soài Rạp theo kết cấu dây văng nhịp chính 360 m, đồng thời sản xuất và lao lắp hơn 1.300 dầm hộp bê tông khổ lớn (mỗi dầm dài 32 m, nặng hàng trăm tấn) chỉ trong khoảng 15 tháng.

Đáng chú ý, sự kiện đúc thử thành công phiến dầm đầu tiên tại Bãi đúc số 1 thuộc dự án tuyến đường sắt tốc độ cao Bến Thành - Cần Giờ cũng là bước ngoặt kỹ thuật quan trọng, đánh dấu lần đầu tiên công nghệ chế tạo dầm siêu trọng cho tàu cao tốc 350 km/giờ được thực hiện hoàn toàn tại VN.

Quy mô và tính chất đặc biệt của đợt đúc dầm này được thể hiện rõ qua ba khía cạnh công nghệ cốt lõi. Trước hết là công nghệ đúc dầm bê tông cốt thép dự ứng lực chịu tải trọng động cực lớn. Khác với các phiến dầm U của tuyến metro số 1 (Bến Thành - Suối Tiên) hay metro số 2 (Bến Thành - Tham Lương) chỉ thiết kế cho tốc độ 80 - 110 km/giờ, dầm đường sắt Bến Thành - Cần Giờ đòi hỏi các tiêu chuẩn khắt khe về độ cứng, độ biến dạng mỏi và sai số kích thước tính bằng mi li mét để đáp ứng vận tốc thiết kế tối đa 350 km/giờ.

Bên cạnh đó, dự án sở hữu quy mô dầm hộp khổ lớn vượt trội so với toàn bộ các dầm cầu cạn đường sắt đô thị từng thi công trước đây tại Hà Nội hay TP.HCM. Việc đúc thành công "siêu dầm" ngay tại bãi đúc dã chiến công suất lớn đã chứng minh năng lực làm chủ công nghệ bê tông khối lớn phức tạp của đội ngũ kỹ sư và nhà thầu trong nước. Cùng với đó, tốc độ triển khai đồng bộ ba bãi đúc dầm quy mô lớn dọc tuyến ngay từ giai đoạn đầu thi công đã khẳng định tính chủ động về hạ tầng kỹ thuật, tạo tiền đề quyết định để đưa dự án về đích đúng mục tiêu kỷ lục.

Góp phần hoàn thiện diện mạo siêu đô thị TP.HCM

Phát biểu tại buổi lễ, bà Trần Vân Anh, Phó tổng giám đốc Tập đoàn Vingroup, cam kết các đơn vị sẽ huy động cao nhất các nguồn lực về tài chính, nhân sự, công nghệ và thiết bị, tổ chức thi công khoa học, quyết liệt, với tinh thần làm việc trách nhiệm, khẩn trương, quyết tâm đưa dự án về đích đúng tiến độ. Tuyến đường sắt tốc độ cao Bến Thành - Cần Giờ có chiều dài khoảng 54 km, tốc độ tối đa 350 km/giờ, giúp rút ngắn thời gian di chuyển từ trung tâm thành phố đến Cần Giờ chỉ còn từ 13 phút.

Không chỉ là tuyến giao thông đơn thuần giải quyết nhu cầu đi lại của người dân từ trung tâm TP.HCM đến đặc khu Cần Giờ, dự án còn nối thẳng tới siêu đô thị sinh thái biển Vinhomes Green Paradise Cần Giờ, mở ra một phong cách sống mới và tạo động lực phát triển mạnh mẽ về hướng biển cho TP.HCM. Cùng với các siêu dự án đang triển khai như cầu Cần Giờ và đường vượt biển Cần Giờ - Vũng Tàu, huyện đảo nông nghiệp xưa của TP.HCM đang đứng trước ngưỡng lột xác toàn diện thành đô thị đẳng cấp thế giới.

Phó chủ tịch UBND TP.HCM Hoàng Nguyên Dinh nhìn nhận: TP.HCM đang bước vào giai đoạn phát triển mới, với quyết tâm thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số, phấn đấu duy trì tốc độ tăng trưởng GRDP tối thiểu 10%/năm trong giai đoạn 2026 - 2030. Đây là mục tiêu lớn, đòi hỏi thành phố phải huy động hiệu quả các nguồn lực, nâng cao năng lực cạnh tranh, mở rộng không gian phát triển và hình thành những động lực tăng trưởng mới. Trong đó, phát triển kết cấu hạ tầng giao thông hiện đại, đồng bộ, có tính kết nối và sức lan tỏa cao được xác định là một trong những nhiệm vụ trọng tâm, tạo nền tảng cho tăng trưởng nhanh và bền vững.

Trong định hướng ấy, Cần Giờ giữ vị trí quan trọng với tiềm năng phát triển kinh tế biển, du lịch và dịch vụ. Tuyến đường sắt Bến Thành - Cần Giờ khi hoàn thành sẽ tạo bước chuyển mạnh mẽ về kết nối giao thông, mở rộng cơ hội thu hút đầu tư, khai thác hiệu quả những tiềm năng, lợi thế của khu vực. Đặc biệt, sự phát triển đồng bộ giữa hạ tầng giao thông với các công trình đô thị, thương mại và dịch vụ được kỳ vọng tạo sức lan tỏa, góp phần hình thành một không gian kinh tế năng động, một động lực tăng trưởng mới ở phía nam thành phố.