Tỷ phú Trần Bá Dương vừa bật mí về kế hoạch ra mắt dòng ô tô con mang thương hiệu riêng của THACO vào năm 2027. Quyết định này được xem là bước đi mang tính bước ngoặt sau nhiều năm THACO đóng vai trò là "người khổng lồ" lắp ráp và phân phối xe ngoại.
Tuy nhiên, việc THACO dấn thân vào con đường sản xuất xe du lịch riêng trong bối cảnh VinFast đã phủ bóng thị trường đặt ra một dấu hỏi lớn: Tại sao chúng ta cần thêm một thương hiệu nội địa nữa khi đã có một "tượng đài" xe điện đang thành công?
Vì sao THACO làm ô tô thương hiệu riêng lúc này?
Các thương hiệu xe hơi chủ lực mà THACO đang lắp ráp và phân phối có: Mazda , Kia, Peugeot , BMW và Mini. Sắp tới, ông lớn này có thể mở rộng phân phối thêm các dòng xe của Jeep, RAM, cho thấy tham vọng mở rộng danh mục sản phẩm của họ. Tuy nhiên, theo ghi nhận trong vài năm qua, doanh số bán hàng của các thương hiệu chủ lực như Mazda , Kia đều đang có dấu hiệu bão hòa. Trong năm 2025, Kia chỉ bán được 27.176 xe, giảm 21,4% so với năm 2024. Mazda , ghi nhận mức giảm 1% với 32.455 xe bán ra. Peugeot thì chỉ bán được 2.435 trong cả năm 2025.
Việc nhóm xe xăng truyền thống này sụt giảm doanh số chủ yếu do áp lực cạnh tranh gay gắt từ phân khúc xe điện và các đối thủ mới đến từ Trung Quốc.
Doanh số các thương hiệu xe chủ lực mà THACO phân phối đang đi xuống.
Bên cạnh đó, các chuyên gia đã chỉ ra rằng, việc thiếu quyền tự quyết về giá bán và cấu hình sản phẩm khiến xe lắp ráp khó linh hoạt, thích ứng với túi tiền người Việt.
Chuyên gia Nguyễn Mạnh Thắng - admin cộng đồng Oto+ nhấn mạnh rằng: “Hiện nay các đơn vị lắp ráp xe ngoại muốn bán xe thì phải dựa trên bình diện giá bán toàn cầu của doanh nghiệp đang sở hữu thương hiệu đó. Ví dụ THACO muốn bán chiếc CX-5 với giá 500 triệu đồng, chắc chắn Mazda sẽ không đồng ý”.
Điều này tạo ra một "vòng kim cô" khiến doanh nghiệp nội địa dù muốn bứt phá bằng những mẫu xe giá rẻ, sát túi tiền người dân cũng không thể thực hiện nếu đối tác nước ngoài không đồng ý vì lý do bảo vệ hình ảnh thương hiệu toàn cầu.
Vì lẽ đó, xây dựng thương hiệu riêng là con đường duy nhất để các ông lớn ngành xe tự "giải vây" cho chính mình. Theo ông Thắng, chỉ khi có thương hiệu riêng, doanh nghiệp mới có toàn quyền định đoạt sản phẩm chủ lực, từ việc lựa chọn công nghệ động cơ đến phương thức marketing phù hợp.
Việc sở hữu thương hiệu riêng còn giúp doanh nghiệp kiểm soát hoàn toàn định vị thị trường và biên lợi nhuận, thay vì phải phụ thuộc vào các đối tác ngoại vốn đã đạt đến độ ổn định về sản phẩm và khó tạo ra những "điểm nổ" doanh số mới.
Các yếu tố cần và đủ để làm xe đều đã có
Các chuyên gia cũng thẳng thắn chia sẻ, khi các ông lớn ngành lắp ráp quyết định chuyển từ vai trò gia công sang sản xuất thương hiệu riêng, đó không phải là hành động nhất thời, mà là kết quả của một quá trình tích lũy nội lực kéo dài hàng thập kỷ.
Ví dụ như trường hợp của THACO - doanh nghiệp đã có nền tảng gần 20 năm lắp ráp xe hơi . Ngay từ năm 2007, họ đã trở thành đối tác chiến lược của Kia - thương hiệu ô tô Hàn Quốc. Đến năm 2011, THACO bắt đầu lắp ráp xe Mazda tại Việt Nam và đến năm 2013 đã bắt tay Peugeot để lắp ráp các mẫu ô tô thương hiệu Pháp. Vì vậy THACO hiện đã hội tụ đủ các yếu tố từ nhà máy sản xuất quy mô lớn, kỹ thuật chế tạo đến kinh nghiệm quản trị phức tạp.
THACO sở hữu dây truyền lắp ráp xe hơi hiện đại.
Ông Nguyễn Thúc Hoàng Linh - nhà báo, chuyên gia ngành xe - đánh giá cao nền tảng này khi cho rằng THACO đã tích lũy đủ năng lực sản xuất như, nhà máy sản xuất quy mô lớn, kỹ thuật chế tạo và kinh nghiệm quản trị phức tạp. Bên cạnh đó, mạng lưới phân phối xe hơi rộng khắp (453 showroom, xưởng dịch vụ ủy quyền) của doanh nghiệp cũng là nền tảng để THACO để bước lên nấc thang cao hơn trong chuỗi giá trị.
“Nếu họ đầu tư mạnh vào thiết kế, R&D, và tích hợp công nghệ điện khí hóa — điểm mấu chốt hiện nay. Thương hiệu nội địa mới có thể cung cấp sản phẩm phù hợp với thị hiếu địa phương: giá cả cạnh tranh, trang bị phù hợp, dịch vụ sau bán hàng phủ rộng”, chuyên gia cho hay.
Sức hút của thương hiệu nội địa và dư địa thị trường còn nhiều
Để minh chứng cho nhu cầu về các thương hiệu nội địa , cần nhìn vào những con số “không biết nói dối”. Trong năm 2025 – thị trường ô tô Việt Nam chính thức lập đỉnh lịch sử với hơn 600.000 xe bán ra.
Trong đó, VinFast đã tạo nên một kỳ tích khi tiêu thụ tới 175.099 xe, tăng trưởng đột biến hơn 100% so với năm trước và chiếm 29% thị phần toàn ngành. Lượng xe VinFast bán ra trong năm 2025 tương đương tổng doanh số cộng lại của 3 thương hiệu nước ngoài đứng phía sau là Toyota (71.954 xe), Hyundai (53.229 xe) và Ford (50.450 xe). Đây là điều chưa từng xảy ra trong nhiều thập kỷ, kể từ khi thị trường ô tô Việt Nam hình thành và phát triển.
Thị trường ô tô Việt Nam vừa lập kỷ lục doanh số hơn 600.000 trong năm 2025.
Theo chuyên gia Nguyễn Mạnh Thắng, thành công ban đầu của VinFast cho thấy người tiêu dùng đã cởi mở hơn rất nhiều với các hãng xe trong nước, tạo tiền đề vững chắc cho các nhà sản xuất nội địa khác tự tin dấn thân.
Dù VinFast đang chiếm sóng, nhưng thực tế thị trường vẫn còn những khoảng trống rất lớn cho những "người chơi" mới. Ông Nguyễn Thúc Hoàng Linh nhận định: “Sự đa dạng thương hiệu giúp tăng tính cạnh tranh và đổi mới, bởi một mình VinFast dù mạnh cũng khó lòng thay thế toàn bộ nhu cầu phong phú từ người dùng. Thị trường Việt Nam hiện có quy mô phân khúc rất rộng, từ hatchback, sedan phổ thông đến SUV đô thị, nơi mỗi nhóm khách hàng lại có những đòi hỏi khác nhau về giá cả và dịch vụ”.
Vị chuyên gia này cũng phân tích thêm, sự hiện diện của nhiều thương hiệu nội địa còn góp phần quan trọng trong việc phát triển chuỗi cung ứng linh kiện trong nước, giúp giảm phụ thuộc vào nhập khẩu và tạo ra hệ sinh thái R&D bền vững, từ đó trực tiếp kéo giảm giá thành cho người tiêu dùng.
Tóm lại, việc thị trường ô tô Việt Nam có thêm các thương hiệu nội địa mới ngoài VinFast sẽ là một xu thế tất yếu và cực kỳ cần thiết. Nó không chỉ mang lại sự đa dạng cho người tiêu dùng mà còn là bước đi chiến lược để các doanh nghiệp lớn như THACO hay Thành Công khẳng định vị thế, từng bước hình thành một nền công nghiệp ô tô tự chủ, đóng góp thực chất vào tăng trưởng kinh tế và nâng cao năng lực sản xuất quốc gia trong dài hạn.